some quotes....

I just want to tell you, I'm the one who was supposed to take care of everything. I'm the one who was supposed to make everything okay for everybody. It just didn't work out like that. And I left. I left you... And now, I'm an old broken down piece of meat... and I'm alone. And I deserve to be all alone. I just don't want you to hate me.

-Randy 'The Ram' Robinson, The Wrestler

mardi 12 décembre 2017

mother! (2017)


Giữa đống tro tàn của toà biệt thự bị thiêu rụi bởi một đám cháy không rõ nguyên cớ, Nhà thơ (Javier Bardem) chỉ lặng cười đặt báu vật của ông - viên đá pha lê góc cạnh lên giá, để rồi tro tàn lại tái sinh thành căn nhà còn thơm mùi vữa, và trên giường của Nhà thơ, người vợ xinh đẹp quyến rũ của ông (Jennifer Lawrence) lại hồi sinh trong ánh nắng buổi sớm để cất tiếng gọi chồng. Ngoại trừ việc dòng sáng tác vẫn đang tắc trong đầu Nhà thơ khiến ông chẳng thể viết ra một dòng thơ mới mẻ nào, cuộc sống của ông và người vợ trẻ dường như chẳng thể êm đềm hơn với toà biệt thự rộng rãi nhưng luôn vẫn ấm cúng giữa đồng cỏ xanh mướt, với nhất là với tình yêu đượm nồng hai người dành cho nhau. Nhưng mọi thứ bắt đầu đảo lộn khi một đêm khuya vắng, một người đàn ông lạ mặt (Ed Harris) tự xưng là bác sĩ gõ cửa toà biệt thự của Nhà thơ vì tưởng đây ngôi nhà của hai người là một quán trọ - giữa đồng không mông quạnh. Bất chấp sự phản đối của vợ, Nhà thơ vẫn quyết định mời người đàn ông lạ mặt kia ngủ lại qua đêm mà không ngờ rằng sự hiện diện của ông ta, và sau đó là bà vợ (Michelle Pfeiffer), hai đứa con của lão (Domhnall Gleeson và Brian Gleeson), và rất nhiều người khác nữa sẽ vĩnh viễn tước đi sự yên bình trong cuộc sống của Nhà thơ và vợ ông – người phụ nữ hoài thai đang chờ đón những năm tháng trở thành người mẹ của đứa con đầu lòng.

Phần mở đầu nói trên của mother!” hẳn sẽ khiến nhiều khán giả bất ngờ bởi nó chẳng hề mang màu sắc kinh dị, rùng rợn như đoạn quảng cáo trailer của phim được phát cách đây vài tháng. Quả thực, khó ai có thể gọi đây là một bộ phim kinh dị, khi mà tác phẩm mới nhất này của đạo diễn nổi tiếng Darren Aronofsky có thể coi là sự tiếp nối của dòng phim tác giả về sự cô đơn, về tôn giáo, và về ranh giới nhạt nhoà giữa hiện thực và mộng tưởng của ông với những tác phẩm gây nhiều tiếng vang như Pi (1998), Requiem for a Dream (2000), The Fountain (2006), và mới đây nhất là Black Swan (2010). Khác với các tác phẩm có cốt truyện tương đối tuyến tính và dễ nắm bắt khác của Aronofsky là The Wrestler (2008) và Noah (2014), những bộ phim thuộc dòng phim tác giả, đậm chất cá nhân kể trên của đạo diễn 48 tuổi lôi cuốn khán giả bởi kịch bản nhiều lớp lang và tuyến nhân vật đa dạng, phức tạp. Tác phẩm mới nhất của Aronofsky không nằm ngoài xu hướng này khi bộ phim có bối cảnh hết sức đơn giản – chỉ gói gọn bên trong toà biệt thự của Nhà thơ với chỉ hai nhân vật chính – Nhà thơ và người mẹ trẻ, nhưng lại chứa đựng vô số câu hỏi không dễ giải đáp đối với khán giả. Tại sao người mẹ trẻ luôn hết mực yêu thương, chăm sóc chồng nhưng Nhà thơ dường như chỉ hờ hững đáp lại tình cảm của vợ? Tại sao viên pha lê với hình thù kì dị lại được dùng để làm điểm khởi đầu cho cả bộ phim? Tại sao ngọn lửa đỏ dưới tầng hầm căn nhà lại chẳng bao giờ tắt? Liên tiếp những câu hỏi như vậy được đặt ra cho khán giả xuyên suốt bộ phim và chỉ một phần trong số đó thực sự được giải đáp bởi phần kết hết sức bất ngờ của mother!. Cô vàn chi tiết và bí ẩn như vậy có thể giúp bộ phim trở nên đa nghĩa, giàu tính biểu tượng, nhưng chúng cũng dễ dàng làm khán giả trở nên mất phương hướng, thậm chí là rối loạn khi theo dõi tác phẩm, nhất là khi cốt truyện chính của mother! có thể coi là tương đối rời rạc với nhiều nhân vật phụ và phân cảnh riêng rẽ, thiếu đi một mạch phim giúp dẫn dắt khán giản. Rất may cho mother! là tuy thiếu đi sự mạch lạc, dễ tiếp cận đối với số đông khán giả, bộ phim lại được biên tập hết sức chắc tay với nhịp phim được thay đổi rất uyển chuyển từ chậm rãi sang dồn dập, từ êm đềm sang bùng nổ khiến khán giả dù có thể không hiểu hết ý tứ của đạo diễn nhưng vẫn cảm thấy bị cuốn theo không khí ma mị của phim và số phận của những nhân vật bí ẩn trong phim.

Nếu xét về mặt bố cục và tuyến nhân vật chính thì mother! có phần nào đó giống với The Fountain – tác phẩm lãng mãn-khoa học giả tưởng của Darren Aronofsky ra đời năm 2006. Cũng xoay quanh tình yêu bất tận của hai nhân vật chính (do Hugh Jackman và Rachel Weisz thủ vai), The Fountain có lẽ đã khiến trái tim của nhiều người xem phải rung động bởi mối tình truyền kiếp được Jackman và Weisz thể hiện một cách tuyệt vời trong phim, nhưng chắc chắn cũng khiến nhiều người phải vò đầu bứt tai vì kịch bản phi tuyến tính hết sức rắc rối của tác phẩm này. Tuy cũng sở hữu một cặp đôi diễn viên thực lực như Jackman và Weisz là Javier Bardem và Jennifer Lawrence, nhưng có lẽ mother! không thực sự gây được ấn tượng lớn với khán giả về mặt diễn xuất của dàn diễn viên khi mà Bardem không có quá nhiều đất diễn còn ngôi sao nữ hàng đầu Hollywood Lawrence – nữ diễn viên được biết tới với qua những nhân vật mạnh mẽ, kiên cường lại phải đảm nhận một vai diễn tương đối bị động và một màu. Dù việc Aronofsky tước đi sự chủ động của các nhân vật bằng cách liên tiếp đặt họ vào những tình huống khó xử là hoàn toàn nằm trong chủ ý của đạo diễn người Mỹ, nhưng lựa chọn này cũng lại khiến Bardem và Lawrence không phát huy được sở trường diễn xuất của họ như cách bộ đôi Jackman-Weisz trong The Fountain, Mickey Rourke trong The Wrestler, hay Natalie Portman trong Black Swan đã làm được dưới sự chỉ đạo diễn xuất của Aronofsky. Một điểm đáng chú ý là tuy cùng được giới phê bình đánh giá tương đối tích cực như The Fountain, nhưng sau hơn một thập kỉ làm phim có lãi, Darren Aronofsky với mother! lại lập lại thất bại về mặt doanh thu của The Fountain, một phần vì bị hãng Paramount marketing “hỏng”, nhưng cũng một phần vì truyện phim khó hiểu không phù hợp thị hiếu khán giả của mother!.

Là một tác phẩm thuộc dòng phim tác giả, mother! là một bộ phim mở với nhiều chi tiết, bí ẩn để ngỏ cho khán giả có cách lý giải cho riêng mình. Nhiều người cho rằng đây là một bộ phim về đề tài môi trường-tôn giáo, trong đó nhân vật người mẹ là tượng trưng cho Trái Đất luôn mở rộng vòng tay yêu thương với những gì do Đấng tạo hoá mang lại như con người, nhưng cũng lại phải chịu đựng vô số những tổn thương do chính con người mang lại. Nếu nhìn vào sự ích kỷ của Nhà thơ vô cảm trong căn nhà trống bất chấp tình yêu của người mẹ trẻ, khán giả cũng lại có thể tìm thấy trong đó sự khốc liệt, thậm chí là tàn nhẫn trong quá trình thai nghén ra những tác phẩm để đời của các tác giả lớn – những người phải hy sinh cảm xúc, hy sinh những quan hệ gần gũi để có thể có được chất liệu viết nên những đoạn văn, câu thơ in dấu trong tâm hồn độc giả. Và nếu chỉ đơn giản là ngồi lặng nghe giọng ca của huyền thoại Patti Smith thể hiện ca khúc mộc mạc về tình yêu The End of the World ở đoạn kết của phim, chắc hẳn nhiều người xem cũng sẽ lại nhận ra rằng cũng như Requiem for a Dream, như The Fountain, như The Wrestler, mother! cũng lại là một lời trân trọng của Darren Aronofsky dành cho tình cảm giữa những người thân thiết, dành cho những người dám hy sinh vì những người họ yêu thương. Bởi những lớp ý nghĩa sâu sắc ấy, nên dù có khó hiểu và gây mất phương hướng ở nửa đầu phim, nhưng mother! vẫn hoàn toàn xứng đáng để khán giả ngồi xem cho đến những giây phút cuối cùng. 

=====


lundi 16 octobre 2017

The Big Sick (2017)


Không chỉ là một quốc gia Hồi giáo, Pakistan còn là đất nước với hàng nghìn năm lịch sử và bề dày truyền thống không thua kém bất cứ nền văn hóa lâu đời nào khác trên thế giới. Bởi vậy mà người Pakistan dù ở bất cứ nơi đâu cũng luôn mang trong mình tinh thần tự hào dân tộc, tình yêu gia đình, và lòng trân trọng những giá trị vững bền của tổ quốc mình. Không nằm ngoài truyền thống quý báu ấy của người Pakistan, gia đình ông bà Azmat (Anupam Kher) và Sharmeen (Zenobia Shroff) dù đã định cư và có một cuộc sống sung túc giữa lòng nước Mỹ nhưng vẫn gắng dạy dỗ hai cậu con trai Naveed (Adeel Akhtar) và Kumail (Kumail Nanjiani) không bao giờ được quên nguồn cội Pakistan của mình. Nhưng nếu như Naveed luôn là đứa con ngoan của gia đình khi để râu rậm (“như một người đàn ông Hồi giáo chân chính”), lấy một cô vợ người Pakistan, và luôn có mặt trong các bữa ăn tối của gia đình, thì anh chàng mày râu nhẵn nhụi Kumail lại luôn khiến bố mẹ phải phiền lòng khi chẳng chịu học hành theo đuổi nghề bác sĩ, luật sư, và tìm mọi cách né chánh các cô gái gốc Pakistan xinh đẹp mà bà Sharmeen đã mất công tìm kiếm để mai mối cho cậu con trai cưng. Chẳng có cả niềm tin vào tôn giáo, dường như Kumail đã trở thành một “người Mỹ” thực sự khi anh sẵn sàng sống trong một căn phòng chật hẹp giữa đô thành Chicago, nhặt nhạnh từng đồng bằng nghề lái Uber để theo đuổi giấc mơ thực sự - được tỏa sáng trên sân khấu trong vai trò một nghệ sĩ hài độc thoại và ngôi sao của những vở kịch-một người. 

Một tuần của Kumail có lẽ sẽ tiếp tục xoay quanh những cuốc xe Uber, năm phút xuất hiện ngắn ngủi trên sân khấu hài độc thoại, và những cuộc “xem mặt” đầy gượng gạo với các cô gái Pakistan, nếu như Emily Gardner (Zoe Kazan) không bước vào cuộc đời anh. Quen nhau sau một đêm diễn hài của Kumail, cô sinh viên tâm lý học da trắng đến từ miền Nam Hoa Kỳ và chàng nghệ sĩ da sạm nâu có gốc gác từ mảnh đất Nam Á xa xôi nhanh chóng nhận ra rằng họ đã tìm thấy nửa kia của cuộc đời mình. Dù vậy, truyền thống “trai Pakistan phải lấy gái Pakistan” ăn sâu bám rễ trong đầu ông bà Azmat và Sharmeen đã buộc Kumail phải lựa chọn chữ hiếu thay cho chữ tình và chứng kiến mối tình ngắn ngủi của anh với Emily tan vỡ trong nước mắt của cô gái ngây thơ. Nhưng dấu chấm hết cho câu chuyện tình của hai người vẫn chưa đến khi Emily đột nhiên đổ bệnh buộc các bác sĩ phải đặt cô vào trạng thái hôn mê sâu. Trong những tháng ngày chăm sóc cô người yêu cũ cùng bố mẹ của cô là ông bà Terry (Ray Romano) và Beth Gardner (Holly Hunter), Kumail dần nhận ra rằng cán cân giữa bên tình và bên hiếu hóa ra lại phức tạp hơn anh tưởng rất nhiều. 

Đọc qua phần tóm tắt nội dung kể trên của The Big Sick, chắc nhiều người sẽ cho rằng đây lại là một tác phẩm hài-tình cảm kiểu truyền thống của Hollywood. Nhưng khác với đa phần những bộ phim cùng thể loại, The Big Sick dựa trên câu truyện cuộc đời của chính Kumail Nanjani – cây hài có tiếng của sân khấu hài độc thoại Mỹ và là một trong những gương mặt làm nên thành công của loạt phim truyền hình Sillicon Valley. Người cùng chắp bút kịch bản cho The Big Sick với Kumail không phải ai khác ngoài Emily V. Gordon – vợ của anh và là nguyên mẫu của nhân vật Emily Gardner. Có lẽ chính vì viết ra từ chính những trải nghiệm trong hơn mười năm bên nhau mà Kumail và Emily đã cống hiến cho khán giả một kịch bản hết sức giản dị với những đoạn thoại gần gũi, đời thường nhưng không vì thế mà thiếu đi sự lãng mạn vốn có của tình yêu đôi lứa. Tuy The Big Sick cũng động chạm một cách tế nhị tới những đề tài nóng bỏng như xung đột giữa truyền thống và hiện đại, hay tàn dư của tệ phân biệt chủng tộc với người nhập cư như Kumail trong xã hội Mỹ thế kỷ 21, nhưng phần lớn thời lượng của phim vẫn được dành cho tình cảm đẹp đẽ giữa những người thân thiết – tình yêu đôi lứa, tình mẹ con, tình vợ chồng, tình anh em, và tình bạn bè. The Big Sick không chỉ mang đến tiếng cười sảng khoái thông qua những tình huống hài hước, mà bộ phim chắc chắn còn giúp khán giả cảm thấy thư giãn khi được dõi theo trên màn hình lớn những nhân vật hết sức đời thường, những nhân vật dù có xuất thân khác nhau, gốc gác khác nhau, quan niệm truyền thống và văn hóa khác nhau, nhưng đều hết mực yêu thương những người thân thiết, đều nâng niu giá trị của gia đình trong cuộc đời họ. 

Bên cạnh nội dung hài hước, lãng mạn, The Big Sick còn xứng đáng được ngợi khen khi bộ phim đã rất thành công trong việc khắc họa một vẻ đẹp rất riêng của xã hội Mỹ - vẻ đẹp đa văn hóa. Dù đó là một gia đình gốc Pakistan đậm chất tế nhị, truyền thống, luôn kìm nén cảm xúc như gia đình của Kumail, hay một cặp đôi đến từ miền Nam Hoa Kỳ bộc trực, sẵn sàng bùng nổ, sẵn sàng chia sẻ vui buồn với những người xung quanh như bố mẹ của Emily, hay chỉ đơn giản là sân khấu nhỏ của những nghệ sĩ hài độc thoại nghèo như Kumail, tất cả đều được đạo diễn Michael Showalter đưa lên màn ảnh lớn với sự nhấn nhá hài hước cần thiết để khán giả vừa thấy thú vị khi được khám phá những bộ mặt khác nhau của nước Mỹ, vừa có được cảm giác rằng tất cả đều được khắc họa một cách công bằng, không thiên lệnh trong The Big Sick. Chính sự cân bằng về mặt nội dung, về sự hài hước, và về ý nghĩa xã hội này của The Big Sick đã giúp bộ phim trở thành một tác phẩm nổi bật của mùa phim Hè 2017 của Hollywood với chỗ đứng riêng biệt so với những bộ phim bom tấn siêu anh hùng, hay những bộ phim tình cảm “toàn sao” của điện ảnh Mỹ hiện đại dù kịch bản phim không quá phức tạp, bất ngờ, gây sốc như nhiều tác phẩm ăn khách khác.

Làm nên thành công của một tác phẩm hết sức “dễ thương” như The Big Sick còn phải kể tới sự xuất sắc của dàn diễn viên trong phim. Nếu như “nhiệm vụ” của Kumail Nanjiani có phần đơn giản khi anh chỉ phải diễn lại chính cuộc đời mình, thì Zoe Kazan trong vai Emily Gardner quả thực là một bất ngờ của The Big Sick. Sinh năm 1983, thật khó có thể xếp Kazan vào hàng các diễn viên “trẻ” nhưng chắc chắn cô đã làm nhiều khán giả phải lòng qua vai diễn Emily xinh đẹp, ngây thơ, nông nổi trong tình cảm nhưng cũng hết mực sâu sắc trong tình yêu. Hầu như những câu thoại “đắt” nhất của The Big Sick đều được dành cho Emily, và chính nhờ thần thái nhẹ nhàng cùng diễn xuất tinh tế của Kazan mà phần thoại của The Big Sick chắn chắn sẽ còn được nhiều bạn trẻ học thuộc khi kiếm tìm cho mình một tình yêu đẹp như tình yêu của Kumail và Emily. Không hề thua kém Zoe Kazan là bộ đôi diễn viên gạo cội Ray Romano và Holly Hunter trong vai bố mẹ của Emily. Beth bùng nổ nhưng tinh tế, Terry hiểu biết nhưng vẫn có lúc khờ dại, diễn xuất ăn ý của Romano và Hunter đã khắc họa hết sức thành công hình ảnh một cặp vợ chồng yêu thương nhau hết mực nhưng cũng lại luôn phải gồng mình cân bằng những xung đột của lứa tuổi trung niên. 

Mấy tháng trở lại đây, báo chí Mỹ tràn ngập những tin tức và lời cảnh báo về sự trỗi dậy của tư tưởng cực đoan, bài ngoại, kì thị người da màu. Trong hoàn cảnh này, có lẽ cảm giác lo lắng và ý thức trách nhiệm với xã hội đã thúc đẩy giới văn nghệ Hoa Kỳ sáng tác các tác phẩm sân khấu, truyền hình, và điện ảnh kêu gọi một nước Mỹ khoan dung hơn, bình đẳng hơn, bác ái hơn đối với các sắc tộc thiểu số, với người dân nhập cư – những cộng đồng nhạy cảm nhất với các xung đột trong xã hội hiện đại. Cũng là một tác phẩm có liên quan tới mảng đề tài gai góc này, nhưng The Big Sick lại có cách tiếp cận hết sức dễ chịu, đi vào lòng người nhờ một kịch bản dung dị và diễn xuất tuyệt vời của dàn diễn viên. Đúng như Terry trong một phút mệt mỏi đã tâm sự với Kumail: “Tình yêu. Tình yêu chẳng đơn giản chút nào. Nhưng thế người ta mới gọi đó là tình yêu.” Sau cơn mưa trời lại sáng, sau một trận “ốm nặng” (“The Big Sick”) Emily và Kumail lại tìm thấy nhau. Trong cuộc sống cũng như xã hội luôn tồn tại rất nhiều xung đột, mâu thuẫn, nhưng nếu giữa người với người vẫn còn tình yêu là sợi dây gắn kết bất kể những khác biệt về văn hoá, màu da, và nếu chúng ta nỗ lực tìm kiếm và duy trì mối liên hệ tình cảm cao quý ấy thì cuộc sống sẽ đẹp hơn, và xã hội sẽ trở nên an bình, thanh thản.

=====

mardi 19 septembre 2017

First They Killed My Father (2017)


Một trong những bê bối lớn nhất của Hoa Kỳ thời kỳ chiến tranh Việt Nam là việc tổng thống Nixon bí mật ra lệnh cho không quân Mỹ ném bom rải thảm lãnh thổ Campuchia – quốc gia luôn cố gắng giữ vai trò trung lập trong suốt cuộc chiến. Không chỉ gây ra thiệt hại nặng nề về người và của cho nhân dân Campuchia, những trận ném bom phi pháp của Hoa Kỳ còn vô tình góp phần đưa tới sự lớn mạnh của Khmer Đỏ. Dưới sự lãnh đạo của “anh cả” Pol Pot, lực lượng Khmer Đỏ đã lật đổ thành công chính quyền quân sự của tướng Lon Nol năm 1975 và trở thành chế độ cầm quyền tại Campuchia từ đó đến năm 1979. Chỉ trong vỏn vẹn bốn năm Khmer Đỏ nắm quyền lực, một phần tư trong tổng số tám triệu người Campuchia đã phải bỏ mạng, trong đó binh lính Khmer Đỏ đã trực tiếp giết hại gần 1,4 triệu người, và gần một triệu người khác chết vì đói khát và bệnh tật trong các trại lao động tập trung của chế độ tàn bạo này.

Tuy được giới sử học đánh giá là một trong những trang đau buồn và tàn khốc nhất của lịch sử thế giới kể từ Chiến tranh thế giới thứ hai đến nay, nhưng những gì người dân Campuchia đã phải trải qua dưới Chế độ diệt chủng Khmer Đỏ lại không phải là một đề tài được nhắc tới nhiều của điện ảnh thế giới. Ngoại trừ bộ phim từng giành giải Oscar The Killing Fields (Cánh đồng chết) được đạo diễn Roland Joffé thực hiện từ năm 1984, hầu như các tác phẩm đáng kể về đề tài nạn diệt chủng Khmer Đỏ đều thuộc dòng phim tài liệu như bộ phim The Missing Picture của đạo diễn người Campuchia Rithy Panh. Bởi vậy việc hãng Netflix mua và phân phối bộ phim mới nhất của Angelina Jolie First They Killed My Father trên trang web của hãng này vào ngày 15 tháng 9 năm 2017 vừa qua đã thu hút sự chú ý của cả người hâm mộ và điện ảnh.

Dựa trên cuốn hồi ký cùng tên của nhà hoạt động nhân quyền Loung Ung, bộ phim của Jolie khắc họa lại những năm tháng đầu tiên Campuchia phải gồng mình rên xiết dưới chế độ Khmer Đỏ qua con mắt của cô bé năm tuổi Loung Ung. Trước năm 1975, là một sĩ quan cấp cao trong chính quyền Lon Nol, ông Ung (Phoeung Kompheak) đủ điều kiện để chăm lo cho vợ (Sveng Socheata) và bảy đứa con Kim (Mun Kimhak), Meng (Heng Dara), Khouy (Khoun Sothea), Geak (Sarun Nika), Chaou (Run Malyna), Loung (Sareum Srey Moch), và Keav (Oun Srey Neang) một cuộc sống no đủ, phóng khoáng, và an bình. Nhưng cùng với việc Mỹ tháo chạy hoàn toàn khỏi Đông Dương và Khmer Đỏ chiến thắng trong cuộc nội chiến ở Campuchia năm 1975, ông Ung bắt đầu lo ngại cho sự an nguy của bản thân và gia đình của ông dưới chế độ mới. Quả thực ngay sau khi chính quyền “cách mạng” của Pol Pot tiến vào thủ đô Phnom Penh, tất cả người dân thành phố, trong đó có vợ chồng ông Ung và bảy đứa con, bị buộc phải di tản khỏi thủ đô về nông thôn trong ba ngày để “tránh bom Mỹ”. Ba ngày đã qua, bom Mỹ chẳng thấy đâu nhưng cũng không được quay lại Phnom Penh, tài sản đáng giá hoặc đã phải bỏ lại ở thủ đô, hoặc đã bị lính Khmer Đỏ tịch thu dọc đường, gia đình nhà Ung phải tạm tá túc tại nhà người bác của Loung trong một làng quê nghèo Campuchia. Nhưng ngay đến cả những người ruột thịt cũng chẳng dám chứa chấp một “kẻ thù của cách mạng” như ông Ung, cả gia đình nhà Ung lại phải khăn gói lên đường để rồi bị thu gom vào một trại tập trung lao động của Khmer Đỏ. Tại đây cô bé năm tuổi Loung mới bắt đầu thực sự được chứng kiến sự tàn khốc của chế độ diệt chủng Khmer Đỏ - chế độ đã buộc những người trí thức như bố mẹ cô bé và thậm chí là cả lũ trẻ con đang tuổi ăn tuổi ngủ như Loung phải ra đồng lao động để “phục vụ các chiến sĩ Khmer Đỏ ngoài chiến trường”. Cũng chính chế độ ấy đã chia rẽ gia đình bé Loung, và xóa sạch tuổi thơ trong trẻo của cô bé bằng những cơn ác mộng không thể phai nhòa về bạo lực, về cái chết, về sự vô nhân tính. 

Không chỉ là một ngôi sao điện ảnh, nữ diễn viên-đạo diễn người Mỹ Angelina Jolie còn được biết tới qua vô vàn những hoạt động nhân đạo mà cô đã thực hiện không ngừng nghỉ trong suốt nhiều năm. Có lẽ xuất phát từ tinh thần vị nhân sinh ấy mà nhiều bộ phim do cô chắp bút kịch bản và đạo diễn như A Place in Time (2007), In the Land of Blood and Honey (2011), hay Unbroken (2014) đều có nội dung gắn với những trang buồn của lịch sử thế giới hiện đại và đem tới cho khán giả nhiều bài học đáng giá về lịch sử, về quyền con người, và về tinh thần nhân đạo. Cũng là một tác phẩm đậm chất nhân văn như vậy, nhưng First They Killed My Father còn gần với trái tim của Jolie hơn bởi cậu bé đầu tiên được cô nhận nuôi từ chính đất nước Campuchia, và chính cậu bé ấy – Maddox Jolie-Pitt nay lại giúp mẹ trong vai trò trợ lý sản xuất của bộ phim này. Có lẽ vì vậy mà người xem có thể thấy sự trân trọng của Angelina dành cho đất nước và con người Campuchia qua từng thước phim của First They Killed My Father. Được chuyển thể từ một hồi ký của đứa trẻ-nạn nhân thực sự của chế độ diệt chủng Khmer Đỏ, bộ phim mới nhất của Jolie chỉ sử dụng bối cảnh Campuchia, diễn viên người Campuchia, và thoại tiếng Campuchia. Suốt chiều dài hai tiếng mười sáu phút của First They Killed My Father, Jolie và nhà quay phim Anthony Dod Mantle – người từng giành giải Oscar cho phần hình ảnh của Slumdog Millionaire (Triệu phú ổ chuột, 2008) mang đến cho người xem muôn mặt đối nghịch của đất nước Campuchia, từ những con người chất phác hết mực hồn hậu đến những tên “cán bộ” Khmer Đỏ máu lạnh mù quàng bởi tư tưởng giáo điều của Pol Pot, từ những cánh đồng lúa thẳng cánh cò bay đến những đền đài bỏ hoang trong các cánh rừng rậm rạp. Điều đáng tiếc nhất của phim có lẽ là công đoạn biên tập, bởi dù First They Killed My Father có rất nhiều cảnh quay hết sức đẹp đẽ, nhưng nhịp phim chậm rãi và sự thiếu kết nối giữa các phân đoạn và bối cảnh khiến tác phẩm có cảm giác rời rạc và làm giảm hiệu quả cảm xúc của kịch bản phim.

Là một tác phẩm về một giai đoạn bi thương trong lịch sử thế giới thế kỷ 20 nhưng lại ít được đề cập tới trong văn hóa đại chúng, First They Killed My Father của Angelina Jolie chắc chắn sẽ khiến nhiều người xem phải quặn lòng vì nỗi đau thể chất và tinh thần mà người dân Campuchia phải chịu đựng dưới chế độ Khmer Đỏ, đặc biệt là với những cảnh phim rất đắt xoay quanh cô bé Loung như cảnh cô bé cùng các bạn đồng lứa đi giữa những cánh đồng chết, hay cảnh Loung hoảng loạn kiếm tìm người thân giữa tro tàn của chiến tranh. Về khía cạnh này của bộ phim, Angelina xứng đáng được khen ngợi với lựa chọn nghệ thuật của cô trong việc xây dựng các cảnh phim qua con mắt trẻ thơ của cô bé năm tuổi Loung Ung, bao gồm cả những phân đoạn mô tả những giấc mơ hay những cơn mộng mị của Loung. Lựa chọn này của Jolie vừa giúp giảm bớt không khí ngột ngạt, đè nén của một tác phẩm điện ảnh về bi kịch của hàng triệu người Campuchia, lại vừa nhắc nhớ khán giả rằng trong số vô vàn những nạn nhân vô danh và xa lạ kia, có rất nhiều những cô bé ngây thơ, trong trắng như Loung, những cô bé có tuổi thơ, sự hồn nhiên, và thậm chí là chính tính mạng bị chế độ Khmer Đỏ nghiền nát nhân danh ý thức hệ. Ý nghĩa này của First They Killed My Father chắc chắn sẽ khiến nhiều khán giả nhớ tới một tác phẩm mới gây tiếng vang khác được chiếu trên Netflix – bộ phim Beasts of No Nation (2015) của đạo diễn Cary Joji Fukunaga. Cùng có nhân vật chính là những đứa trẻ có tuổi thơ đánh cắp bởi bạo tàn, cả hai bộ phim đều vẽ nên những chân dung đẹp đẽ nhưng cũng đầy đau đớn của những đứa trẻ trong chiến tranh. Tuy nhiên sự bạo liệt cùng nhịp phim dồn dập và phần biên tập gọn gàng giúp Beasts of No Nation để lại dấu ấn sâu sắc hơn trong lòng khán giả, nhất là khi First They Killed My Father có phần kết với quá nhiều thông điệp, từ tinh thần phản chiến, tình cảm mà đạo diễn Jolie dành cho trẻ thơ, cho tới lời cảnh tỉnh về tác hại khủng khiếp của mìn chống người – một trong những sứ mệnh mà tác giả kịch bản phim Loung Ung dành cả đời để theo đuổi. Dàn diễn viên người Campuchia trong First They Killed My Father cũng không thực sự gây được nhiều ấn tượng như bộ đôi Idris Elba và cậu bé Abraham Attah trong tác phẩm lấy bối cảnh Phi châu của đạo diễn Fukunaga.

First They Killed My Father là một tác phẩm đáng được khán giả xem, thưởng thức, và suy ngẫm. Đó là vì sự trân trọng của Angelina Jolie dành cho đất nước và con người Campuchia, dành cho một chủ đề không “ăn khách” như nạn diệt chủng của Khmer Đỏ cần có những lời động viên và cổ vũ, nhất là trong hoàn cảnh Hollywood đang lãng quên những đề tài lịch sử và mảnh đất không nhiều người biết tới, hoặc nếu có động đến những đề tài, mảnh đất ấy thì lại sử dụng cách nhìn và dàn diễn viên bị “Hollywood hóa”, bị thương mại hóa hết mức có thể. Lịch sử cần được tôn trọng, dù đó là lịch sử về bất cứ giai đoạn nào, về bất cứ đất nước nào, bởi chỉ có như vậy chúng ta mới có thể rút ra được những bài học đáng giá và không để những câu chuyện đau buồn của quá khứ lặp lại trong tương lai. First They Killed My Father là một nỗ lực như thế, và hy vọng rằng trong tương lai Angelina Jolie và các bạn đồng nghiệp của cô có thể tiếp tục đưa đến cho khán giả nhiều bộ phim có giá trị như vậy về những khúc quanh cần được soi sáng của lịch sử.
=====

mardi 4 juillet 2017

Okja (2017)






Quyết tâm rửa sạch di sản đầy tai tiếng của người cha tại Tập đoàn Mirando, năm 2007 nữ chủ tịch mới của tập đoàn Lucy Mirando (Tilda Swinton) công bố với khắp thế giới về việc tổ chức một cuộc thi dài hơn tới 10 năm giữa 26 chủ trại chăn nuôi trên khắp thế giới để chọn ra chú “siêu lợn" vừa cho loại thịt ngon nhất, nhưng cũng lại phải thân thiện nhất với môi trường. Một trong 26 “chủ lợn" được lựa chọn là hai ông cháu người Hàn Quốc Heebong (Byun Hee-bong) và Mija (Ahn Seo-hyun). Mồ côi cha mẹ từ nhỏ, lại phải sống trên núi cao chẳng có bóng người, Mija dành phần lớn thời gian của mình để chăm sóc và chơi đùa với chú “siêu lợn" được Tập đoàn Mirando cho mượn. Chẳng phụ tấm lòng của cô bé Mija đáng yêu, cô lợn Okja của hai ông cháu quả thực là một “siêu lợn" với thân hình béo tốt phổng phao dù chỉ được nuôi lớn bằng vài quả hồng dại. Nhưng không chỉ là đơn thuần là một con lợn-nuôi-để-lấy-thịt, Okja thông minh còn giúp Mija kiếm tìm thực phẩm trên núi, mưu mẹo giúp cô bé thoát khỏi những tình huống khó khăn, và thậm chí còn biết nhõng nhẽo với Mija như một người chị em thực sự. 

Nhưng ngày vui của đôi bạn Mija-Okja rồi cũng đến ngày tàn khi “nhà động vật học" Johnny Wilcox (Jake Gyllenhaal) nhận lệnh của bà chủ tịch Lucy đã leo lên tận ngôi nhà tuềnh toàng của ông cụ Heebong để công bố - Okja chính là cô lợn thắng giải cuộc thi 10 năm của Tập đoàn Mirando, đồng nghĩa với việc cô sẽ bị Mirando đòi lại để đưa xuống thủ đô Seoul, rồi từ đó mang về New York trao giải và làm giống cho dòng lợn ăn ít-thịt ngon mà Lucy Mirando đã ấp ủ từ nhiều năm. Coi Okja như người bạn, như cô em gái từ năm cô bé mới lên 4 tuổi, tất nhiên Mija không thể buông xuôi như cụ Heebong, cô quyết tâm khăn gói lên Seoul, rồi sang tận New York để đòi lại Okja. Từ miền ngược xuống nơi thành phố xa lạ, lại phải đơn độc đối đầu với cả một tập đoàn đa quốc gia vừa giàu có vừa thâm độc như Mirando, có lẽ Mija chẳng có lấy một phần trăm cơ hội đưa được cô lợn tốt bụng Okja về với núi rừng. Nhưng may mắn cho Mija là cô bé không đơn độc khi thật tình cờ là nhóm du kích Mặt trận Giải phóng Động vật ALF (“Animal Liberation Front") của Jay (Paul Dano), K (Steven Yeun), Red (Lily Collins), Blond (Daniel Henshall), và Silver (Devon Bostick) cũng đã lên kế hoạch phá hoại cuộc thi “siêu lợn" của Lucy Mirando. Dù bất đồng ngôn ngữ - khi Mija không biết nói tiếng Anh còn trong nhóm ALF chỉ có K là người biết tiếng Hàn, dù không cùng mục đích - khi Mija không muốn gì khác ngoài việc đưa Okja “về nhà" còn Jay lại muốn lật tẩy toàn bộ mưu đồ nham hiểm và độc ác của Lucy Mirando, nhưng với một phần nỗ lực và rất nhiều phần may mắn, Mija và ALF từng bước một đã đến gần được với Okja. Nhưng càng gần lại Okja bao nhiêu, cô bé kiên cường người Hàn và nhóm “kháng chiến" máu nóng đa quốc gia lại càng nhận ra Okja chẳng qua chỉ là điểm khởi đầu của một kế hoạch đầy tham vọng và máu lạnh của Tập đoàn Mirando. 

Đạo diễn, biên kịch, và nhà sản xuất của Okja là Bong Joon-ho - một trong những đạo diễn nổi danh nhất của Hàn Quốc trong vài năm thập niên trở lại đây với nhiều tác phẩm thành công cả về mặt nghệ thuật và thương mại như Memories of Murder (2003) hay The Host (2006). Từng giữ kỷ lục về doanh thu của điện ảnh Hàn Quốc trong nhiều năm, The Host có thể coi là một tác phẩm đặc trưng cho phong cách của Bong Joon-ho - vừa gần gũi với công chúng (và vì thế trở nên ăn khách) nhờ cách tiếp cận đề tài đương đại dễ hiểu, dễ cảm và tuyến nhân vật rất đời thường đặc trưng cho xã hội Hàn Quốc ngày nay, nhưng cũng lại giàu giá trị nghệ thuật nhờ sự phá cách trong xây dựng nhân vật, phong cách trộng lẫn nhiều thể loại phim khác nhau từ hành động, kinh dị, tới hài hước, và rất nhiều thông điệp sâu sắc về những góc khuất, những điều trái ngang còn đầy rẫy trên đất nước Hàn Quốc. Cũng có sự tham gia diễn xuất của Byun Hee-bong (vẫn trong vai một người ông tên Heebong), The Host xoay quanh một gia đình gồm toàn những nhân vật bất thường tìm cách giải cứu cô cháu gái cụ Heebong đang bị con quái vật sông Hán của Seoul bắt cóc. Cũng đầy ắp những nhân vật dị thường, Okja có thể coi là một phiên bản “ngược" của The Host khi đối tượng bị bắt cóc là cô “quái vật" đáng yêu Okja, còn người đi giải cứu cô lợn không phải ai khác lại chính là cô cháu gái Mija dũng cảm, kiên cường. Mở rộng bối cảnh từ Seoul (không gian chính của The Host) lên tới vùng rừng núi Hàn Quốc và sang cả nước Mỹ xa xôi, Okja cũng không chỉ là tác phẩm đầy châm biếm về sự phân cách giàu nghèo trong xã hội, về sự yếu kém của bộ máy hành chính quan liêu nước Hàn, mà bộ phim còn chỉ trích hầu như mọi thói xấu của xã hội hiện đại, từ lòng tham tột độ của chủ nghĩa tư bản với đại diện là các công ty đa quốc gia, đến bản chất phù phiếm của một xã hội “sống ảo" với “selfie", với mạng xã hội, và cả sự nông cản của những người trẻ muốn đấu tranh vì những lý tưởng cao đẹp như quyền lợi cho động vật nhưng lại sẵn sàng hy sinh những giá trị không kém phần quan trọng khác như tinh thần bất bạo lực, tình bạn, lòng tin giữa người với người, để đạt được mục đích của họ. Tuy mức độ dày đặc của các thông điệp xã hội trong Okja chưa thể sánh được với bộ phim “chào sân" điện ảnh thế giới của Bong Joon-ho là Snowpiercer (2013), nhưng màu sắc châm biếm nhiều tiếng cười của Okja lại làm cho bộ phim của hãng Netflix này có phần nào đó dễ xem và dễ cảm thụ hơn so với tác phẩm tương đối nặng ký Snowpiercer, đặc biệt là đối với khán giả quốc tế vốn chưa thực sự quen với phong cách không giới hạn theo một dòng phim nhất định nào của Bong Joon-ho. Tất nhiên với những khán giả đã quen và đã yêu phim của đạo diễn 47 tuổi thì sự ôm đồm về mặt thông điệp của Okja, đặc biệt là ở những phân đoạn cuối cũng sẽ phần nào cảm thấy thất vọng vì cái kết thiếu chặt chẽ của phim, nhất là so với những tác phẩm chắc tay hơn rất nhiều về mặt kịch bản cũng của Bong như Memories of Murder hay The Host

Tuy vẫn mang đậm tinh thần nhập thế như Memories of Murder, The Host, hay Snowpiercer nhưng với tư cách một bộ phim hành động-hài châm biếm, có thể nói Okja mới chỉ thành công một nửa. Nếu như nửa đầu của bộ phim thực sự thể hiện được phong cách quay và dựng phim của Bong Joon-ho với nhịp phim nhanh, dồn dập với các cảnh đuổi bắt được dàn dựng hết sức lôi cuốn thì nửa sau của phim (với bối cảnh chủ yếu là thành phố New York với chút hơi hướng của một xã hội phản-không tưởng “dystopia") lại không thực sự tạo ra được sự khác biệt với các bộ phim hành động hạng trung bình vốn được Hollywood và Netflix sản xuất hàng loạt mỗi năm. Tiêu tốn tới 50 triệu đô la, Okja là bộ phim đắt đỏ nhất trong sự nghiệp của Bong (thậm chí còn đắt hơn bộ phim “nhiều sao" trước đó của đạo diễn người Hàn là “Snowpiercer") và là bộ phim đắt giá nhất trong năm 2016 của điện ảnh Hàn Quốc. Sự đầu tư của phim được thể hiện rất rõ qua phần kĩ xảo hình ảnh, với một Okja được xây dựng theo phong cách hiện thực huyền ảo vừa đầy chất giả tưởng, nhưng cũng chân thật, gần gũi, với những cử chỉ đáng yêu dễ dàng gợi nhớ khán giả tới hình ảnh của Totoro - hình tượng quái vật đáng yêu của đạo diễn huyền thoại Hayao Miyazaki. Sự tương phản giữa nét dễ thương như bước ra từ một giấc mơ con trẻ của Okja ở đầu phim với những khung hình tàn bạo và chân thực ở đoạn cuối phim có lẽ là một trong những chi tiết đạt hiệu quả nhất của bộ phim cả về mặt thông điệp và cảm xúc. Tuy vậy, bối cảnh nhàn nhạt thiếu điểm nhấn của thành phố New York trong phim, cũng như cách dàn cảnh và biên tập hành động có phần lộn xộn, khó theo dõi ở trường đoạn cao trào thứ hai ở nửa sau của Okja lại gây thất vọng cho người yêu phim về viễn cảnh một tác phẩm của Netflix có thể hoàn toàn sánh ngang với các bộ phim hành động kinh phí cao chiếu rạp. 

Bên cạnh chất lượng dàn dựng và biên tập ở nửa sau của phim, dàn diễn viên của Okja cũng chưa thực sự thể hiện được thế mạnh thường thấy của Bong Joon-ho trong việc đo ni đóng giày nhân vật cho cho các diễn viên của ông. Điểm sáng hiếm hoi về mặt diễn xuất của Okja có lẽ là cô bé 13 tuổi Ahn Seo-hyun xuất thần trong vai Mija - một vai diễn gợi nhớ tới hình tượng mạnh mẽ, quyết đoán của Bae Doona (vai nữ cung thủ Park Nam-joo) trong The Host hơn mười năm trước. Gương mặt ngây thơ và cặp mắt trong sáng biểu cảm của Seo-hyun đã làm lu mờ ngay cả những diễn viên thực lực có tiếng của Hollywood trong Okja như Paul Dano, Jake Gyllenhaal, hay thậm chí là Tilda Swinton. Bên cạnh Dano, Swinton, hay Gyllenhaal, thì ngôi sao người Mỹ gốc Hàn của loạt phim truyền hình ăn khách The Walking Dead là Steven Yeun cũng không gây ấn tượng khi thủ vai một nhân vật có tính cách tương đối nhạt nhoà. Chắc chắn khi xem Okja nhiều người hâm mộ phim của Bong Joon-ho sẽ thấy nhớ Song Kang-ho, nam diễn viên có ngoại hình thường thường bậc trung nhưng luôn thể hiện được chất quái, và chiều sâu tính cách của các nhân vật mà anh được Bong Joon-ho tin tưởng giao vai. Không thể phủ nhận rằng Okja là một tác phẩm hành động-hài hấp dẫn, đặc biệt là ở nửa đầu của phim. Cái nhìn châm biếm, chua cay trong tác phẩm thứ 6 do Bong Joon-ho đạo diễn về xã hội hiện đại chắc chắn cũng sẽ nhận được sự đồng cảm của nhiều khán giả. Tuy nhiên nếu so với những tác phẩm hết sức chắc tay của Bong Joon-ho như Memories of Murder, Mother (2009), hay The Host thì quả thực Bong chưa bộc lộ được hết tài năng đạo diễn và sức sáng tạo đặc biệt trong Okja dù đạo diễn người Hàn lần này có được sự hậu thuẫn tài chính rất lớn từ Netflix. Có lẽ khán giản sẽ còn phải chờ thêm một thời gian để người khổng lồ truyền thông Netflix tích luỹ thêm kinh nghiệm trong việc sản xuất phim điện ảnh, còn đạo diễn người Hàn khôi phục lại bản sắc của riêng ông, bản sắc Bong Joon-ho.

====

samedi 17 juin 2017

One sentence reviews (11)

Phần 5
Phần 6
Phần 7
Phần 8
Phần 9
Phần 10

01. Magnificent Seven (2016): 3/5

A surprisingly okay action film with lazy script but decently-laid-out characters. Of course you can hardly go wrong with the tight structure and archetypical characters of "Seven Samurai", but bringing in a bunch of dependable or at least decent actors ("actors", as the only leading female Haley Bennett was unremarkable in her role, although partly due to the typically Hollywood and disappointing treatment of female characters in this film), and setting the film in the fresh environment of the Wild Wild West really help. The film would have been much better had its director and writers paid more attention to actual character development instead of cheesy and sometime annoying sequences full of banters or nonsense dialogues. The ending of the film also noticeably lacked the underlying message of the original "Seven Samurai", which is the "magnificence" of common people ("the villagers") with simple mind but stronger will than any "hero" of extreme prowess. Nevertheless, still a very enjoyable action film this one definitely is.

02. Silence (2017): 3/5

Supposed to be an inspiring cinematic experience, this film turned out to be very underwhelming with slow pace, uneventful script, and uninspiring acting. Of course the source material being a psychological novel with strong focus on theological thoughts must make it difficult for Martin Scorsese to translate its values into his language of cinema. But  such obstacle should not be considered an excuse for such beacon of world cinema like Scorsese, especially when the film still possesses the best technical characteristics of a Scorsese's work, from the cool palette of cinematography (Rodrigo Prieto really is a dependable DoP), to the smooth editing by none other than Thelma Schoonmaker, but the poor performance by Andrew Garfield, Adam Driver and ALL Japanese actors did not provide the audience with any chance to sympathize with the ordeal of the film's protagonists. The acting of the Japanese cast is really atrocious, the often-charismatic Tadanobu Asano included, which can be attributed to either poor casting, or lackluster direction of Scorses, or simply subpar talents, or all of them, but when even Liam Neeson could not impress the viewers (his way smaller role in "Gangs of New York" is much more impressive than his appearance in this film), one should question the quality of film-making here. Cinephiles all over the world can only hope that Scorsese will bounce back in his next film, because this one is really disappointing given his high standard and consistent turn-out.

03. The Brand New Testament (2015): 4/5

A surprisingly refreshing film. Although its script is not really sophisticated with a less-than-satisfactory ending, this film still warmed my heart with its humanistic approach to daily struggles of "normal" people under the religious disguise of a "rewritten Bible" with simple but charming characters, rough settings but full of superb visualizations that reminded me of Jean-Pierre Jeunet and Marc Caro at their peak twenty (!) years ago (with a bonus that is a frame-to-frame replica of the famous "nudes in supermarket" sequence from "Cashback"). Jaco Van Dormael really is a low-key excellent director.

04. The Bodyguard (2016): 1.5/5

The film synopsis reminded me of "Man on Fire" (how I miss Tony Scott!) but the actual film is just a mess, pure mess. Incoherent plot, extremely poor acting, lackluster choreography, such a forgettable flic.  

05. Logan (2017): 4/5

An okay superhero film but not as breakthrough as I thought. The R-rating of this film really is a bless for its choreography, as the film's action looks raw, realistic, and different from other tone-down superhero films. But the plot, which obviously borrows elements from Cormac McCarthy's "The Road" and Naughty Dog's "The Last of Us", seemed to be refreshing at first but grew to be repetitive and tiring as the film went on due to the lack of character development/revelation (especially regarding Professor X and Laura) as a sacrifice for the heavy focus on Wolverine, who is still as grumpy and aggressive as in any other X-Men film despite the newly-found resignation. The conventional ending is another disappointment, especially given the underuse of the young mutants during the climax (including the almighty Laura), and a very one-dimensional cast of villains. A 4-star is as generous as I can give for this film. 

06. The Accountant (2016): 3/5

The plot is incoherent at parts but the action is surprisingly solid, whereas the character "The Accountant" himself is well-built (despite all the mumbo jumbo about his past) with cool appearance (post-"Gone Girl" Ben Affleck seems to be much comfortable in his roles), John Wick-like abilities (a new trend these days), and the necessary absence of cliches about a troubled past or cheesy romances (the subplot about Anna Kendrick's Dana is totally unnecessary in this regard). The "revelation" in the end is another disappointment, but otherwise this film laid out the ground work that is promising enough for any decent sequel (and indeed it is under preparation).

07. Okja (2017): 3.5/5

The first half really reminded me of "The Host", only cuter and more focused. But the second half is just meh, except for an exhilarating sequence inside the slaughter house. An okay action film but not more than that.  

08. Proof of Innocence (2016): 2.5/5

An honest but silly attempt in "remaking" "Chinatown" with South Korean setting (slashed nose again, really?). The acting is actually not that bad, but the forced script with a ridiculous "villain" and ending really undermined the film's positive emphasis on human interaction. 

09. The Sense of an Ending (2016): 3.5/5

Way less impressive than the novel as various beautiful passages and the ending's nuance to the extreme were replaced with unimaginative first-person narrative and a closure that is satisfying but at the same time destroys the nostalgic and mystic cover that Julian Barnes put on his characters. Actually the film is okay with a solid cast and smooth direction and editing, but I of course expected much more from a cinematic adaptation of one of my favorite books.

10. Kong: Skull Island (2017): 3/5

Not as bad as I thought with a satisfying dose of monster and a total absence of cheesy romantic subplots (until the very end), which were the weakest link of the otherwise excellent "King Kong" by Peter Jackson. Paying homage to (or borrowing heavily from) "Apocalypse Now", the film really reminds the audience of the Vietnam War, not only because of its beautiful Vietnam-based settings, but also because of various subtle and overt references to the brutal War where the arrogant foreign invaders lost to the hand of the simple native community with much better understanding about and stronger attachment to the place they were born, raised, are living, and will return once their hearts stop beating. It is a pity that the film's script is not really good with poorly-defined characters and shallow treatment of key sequences about the interaction between "the humans" and "the monster". An entertaining film nonetheless. 

11. Cook Up a Storm (2017): 3/5

The "New Year" genre of Hong Kong cinema often pumps out films with mediocre quality but highly profitable. This film is still mediocre in many parts, from a lackluster cast (even Nicholas Tse proved to be a disappointing choice for the leading role), and a cheesy and nonsense plot. Surprisingly enough, this film still entertained me greatly during my 10-hour-plus flight from South Korea to Germany, mostly thanks to the excellent cinematography of food and the cooking process. As far as "New Year" films go, this is one of the better ones.

12. Sword Master (2016): 3/5

The obnoxious emphasis on 3D of this film made me really one to give up watching several times, but its sincere adherence to Gu Long's original characters and writing style helped me to stay until the end. The cheap 3D effects of this film only highlight Derek Yee's disappointing negligence about settings and cinematography. Thankfully, Gu Long's spirit of "jianghu", of Chinese-style unrequited love, of existentialist heroism was kept intact with beautifully-built characters, slow pace of choreography, and simple plot. Of course, this film is far from a decent adaptation of Gu Long's novels, but at least it is watchable - a feat that has become more and more difficult of the modern Hong Kong cinema.

13. Master (2016): 3/5

The extremely convoluted plot really lowered the film's quality despite a very solid cast (especially Lee Byung-hun who outshone his fellow actors by miles). 

14. The French Connection (1971): 4.5/5

The first (build-up) part of the film is pretty slow-paced in comparison with modern standard of action film, but once everything, and everyone are in their places, this film is simply irresistible with an iconic duo that totally deserves their accolades and praises (Gene Hackman was just phenomenal in the role of a desperate and somehow psychopathic policeman), and cunning villains that frustrated not only their hunters but also the audience as well. The exhilarating feeling about the Jimmy Doyle's hopeless quest to catch his suspects and regain his reputation is another major achievement of this film, partly thanks to an excellent script with tight plot and cultivated twist-and-turns, and partly thanks to William Friedkin's innovative direction with long takes, remarkable editing, and thrilling action sequences. The open ending full of nuance between hope and hopelessness really closed the film in a very high note.

15. The Prison (2017): 2.5/5

Except for its promising opening sequence, this film is just a mess, especially with an over-the-top yet disappointing ending. Han Suk-kyu is terrific (and terrifying) in his role, but his supporting cast (including "My Little Bride"'s Kim Rae-won) is uncharismatic and forgettable, partly due to a half-hearted script. 

16. Guardians of the Galaxy Vol. 2 (2017): 3/5

The film definitely takes off after a ridiculous beginning (with awful, awful acting) with a surprisingly heartfelt ending, but another one-sided supervillain, under-developed subplots, generic characters, and boring CGI make this one again a passable/serviceable but forgettable Disney/Marvel superhero film.

17. The Fate of the Furious (2017): 2.5/5

This series has become a gimmick since the last one, but at least "Furious 7" has the tragic death of Paul Walker as an anchor of emotion for the audience, this one has none. Entertaining with its tricks, but disappointing with everything else, from the plot to the cast (The Rock is on his way to be a "Fast-and-Furious of an actor" - ridiculously entertaining, but also growingly annoying, and ultimately forgettable). The most disappointing of them all, however, is Charlize Theron. she should not capitalize on "Fury Road" with an awful role in a forgettable film like this.

18. Stranger (TV series) (2017): 3/5

The first two episodes are entertaining, the next-to-last two episodes are thrilling, but other than that this series is pretty mediocre with fill-in episodes with lengthy yet meaningless shots and dialogues. Watching such series really cannot help to cure my allergy of television series in general.

19. Good Will Hunting (1997): 4/5

Watching this film again after a very long time, I felt it not really able to hold up as I expected with a kind-of simple and straightforward plot. Still, the dialogues and monologues are extraordinary (kudos to Damon and Affleck!), the treatments of all characters are delightfully heart-warming and humanistic (a specific trait of Gus Van Sant), and the settings just make me miss Boston and Cambridge deeply. 

20. Serendipity (2001): 2.5/5

Charming but ultimately forgettable film due to its formulaic script with too many forced "coincidences" - a major problem of the rom-com genre during the 1990s and early 2000s. 

21. Love in the Time of Cholera (2007): 3/5

Not a bad film by any mean, but its being a cinematic adaptation of such a beloved and excellent novel made the audience very difficult to ignore the apparent mismatch in term of quality between this film and Gabriel Garcia Marquez's marvelous work. Mike Newell should be commended for his faithful approach to the novel, but he should also be questioned for his decision to select Giovanna Mezzogiorno for the pivotal role of Fermina Daza instead of more charismatic and beautiful Latin actresses like Catalina Sandino Moreno (who easily outshone Mezzogiorno as just a supporting character). The decision to keep Mezzogiorno portraying Fermina throughout her life (despite the poor make-up that made the difference between Mezzogiorno's appearance and her character's age very obvious, especially in the "later years" of Fermina) while using Unax Ugalde (in a pretty disappointing performance) instead of the ever-dependable Javier Bardem for the young Florentino Ariza also made the film less engaging to the audience. The fact that "Love in the Time of Cholera" is one of the best-written novels with extremely poetic passages is another high barrier that this cinematic adaptation cannot surpass, as how a hundred pages of detailed character and situation descriptions can be condensed into just five minutes of screening time? For example, each of Florentino's lovers was almost always beautifully described in the novel but in this film they are purely "supporting characters" totally forgettable to the audience. The lack of attention to the settings, except for the surprisingly beautiful recreation of Lorenzo Daza's estate is also disappointing, as "the environment" was always an important "character" in Gabriel Garcia Marquez's works. Nevertheless, this is still an enjoyable, and charming, film that at least deserves a big applause for its being faithful to the original novel, one of my all-time favorite books that is (I have absolutely no idea why this film got such low score on Rotten Tomatoes, no idea at all, maybe my taste has been softened, but that is very unlikely).

22. No Reservations (2007): 2.5/5

A film where nothing rememberable happens whatsoever. Attractive cast? Checked! Lovely settings with famous tourist attractions in New York City throughout a year of different sceneries? Checked! Romantic comedy? Checked! Food, good food? Checked! This film has all the ingredients for at least a joyful rom-com, but the lackluster character development (with a very annoying child character played by Abigail Breslin), the absence of any true climax, and the boring treatment of emotional and situational conflicts made it a sub-par cinematic experience for the audience.

23. Inside Job (2010): 4/5

A fantastic documentary that excelled in explaining complicated financial jargons and the maze of connections between the government, the academia, and the financial sector in the United States in an easy-to-understand manner for the general audience. The interview sequences are probably be the best part of this film, where the famous and often cunning interviewees were cornered by the filmmakers into "confessing" their own greed and ignorance (too bad the most pivotal figures of the financial crises were not "brave" enough to appear here). However, the explanations of events that occurred during that period were at times forceful and in some cases shallow for such a complex issue like the financial crisis. The best and worst thing about this film is the fact that it was able to point out that "nothing changes!" even after such horrendous event, and that even its being a Oscar-winning film cannot change such status quo. Therefore, this film is in fact a harbinger of even more serious crises in the near future. Such a horrible future that is...

24. Like Crazy (2011): 3/5

The opening sequence of this film is great and would probably remind the audience of top-notch romantic films like "Eternal Sunshine of the Spotless Mind" or "Blue Valentine". Opening with a bang, yet the film slowly develops into a tedious experience of love, marriage, and unfaithfulness with low point after low point, emotionally. Of course a film can depict the ephemeral life of a premature love, or the other side of a marriage, but a certain rhythm, a concrete story with memorable moments of sacrifice, of "burning the whole world just for one person" are really needed in order to keep the focus of the audience. However, this film's two main characters are not only childish in their love for each other, but also extremely selfish in the view that no one to sacrifice anything for the other loved one, what a disappointing love that is. The nuanced ending with a complex sense of remorse, and of love being recalled, recreated is great, but it cannot help subdue the irritate feeling of the audience about the two protagonists (the cast is great though, rest in peace Anton Yelchin...). A good but not great romantic film.

25. The Good Dinosaur (2015): 3/5

Generic script, subpart animation given the high standard of Pixar (the characters are awfully uncreative even though the depiction of American wildness is breathtaking at parts), but totally not as bad as I thought it is. In other words, the animation part might be less impressive, but the plot is just as generic as any other Pixar film, and, surprisingly enough, way less pretentious than the others. The inventive "reverse of roles" between human and animals, and the small circle of characters did make the film repetitive (just as any other Pixar film was in its second half) but also helps the audience keep their focus on the main storyline with an irritating-at-first-but-gradually-enjoyable protagonist with well-developed characters and backing stories. An okay film, especially for the kids and the general audience.

26. Samurai Gourmet (2017): 2/5

A very repetitive series with 12 episodes that are basically the same - repetitive plot, boring characters, limited settings, just different foods. Even the foods, which are supposedly the focus of this series, are not really impressive with some episodes with very impressive presentation of food making but others with forgettable dishes and uninteresting stories in general.

27. Crazy, Stupid, Love (2011): 2.5/5

Pretty forgettable film saved for the brilliant cast, especially Steve Carrell, who was able to overcome the mediocre script to deliver a solid performance as a married man in the middle of his middle-age crisis of identity.

28. Young Adult (2011): 2.5/5

This is a fairly successful film in terms of both critical reception (including praises from my beloved critic Roger Ebert) and box office, yet I found it boring with a forgettable cast, including the protagonist. The "finding oneself" plot of this film is pretty formulaic without any true revelation or character development. I understand that such approach is the one the duo Reitman/Cody want to make to create down-to-earth characters in a setting that is familiar to any American so that they can actually portray the thoughts and feelings of ordinary people through witty conversation and subtle character evolution. Still, most of this film's dialogues sounded very uninspiring to me, and the characters were very loosely defined and just could not evoke any emotion from me until the very end.

29. T2 Trainspotting (2017): 4/5

I love this film! Although not as fresh as the original (the structure, motives, character arc, and many sequences of this film either reflected or simply repeated the ones from the original), this film still warmed my heart with its quirky characters of awful "qualities" but still retaining some tiny yet shiny pieces of beauty in the deep down of their souls. The contrast between these characters of their young, desperately poor but optimistically promising years in the original and of the later years (may I even say the autumn of their lives) in this film with nothing left but some hopeless dreams and broken relationships really made my heart sank a little bit thinking about losses along the long and winding road of my own. Thankfully, though, the film is never all about pessimism or just a cynical view of the lives of the "losers" (either due to addiction, cowardliness, or ignorance) and their obsession with the past (that is "glorious" in their mind but was actually just as heart-breaking as their present except for the existence of hope), but it is also a tale of lasting friendship, of the perverse love for "home" and the past (as Veronika answered when being asked "To go home with nothing, what's at home?": "You know, emotional attachment"), of the optimism that is needed even more when you are in an inescapable hole. This film really made me miss the original, in a good way, as the dialogues and monologues are still hilarious and witty at the same time (although not as effective, since many are just a replay with some modern touches of the sequences from the original - the modern touches on the negativity of social networks and such are pretty light-weight and pale in comparison with this film's critical portray of traditional vices like addiction), the cinematography is just marvellous (the reference to "The Shining" - a masterpiece of obsession and hallucination is amazing, and the camera angles were chosen in a really interesting way), and the bombastic soundtrack is just all I can ask for from a sequel of "Trainspotting". This film did okay from the financial perspective, but I feel sad that not many people talked about it despite the film's quality and the legacy of the original film. Still, to me this is a really entertaining film and another reminder of how good Danny Boyle (still) is. The only disappointment is that Kelly Macdonald only appeared in a cameo role even though she could have been entrusted with a much more fleshed-out character like in the original (the lack of a true heist-like plot is also a let-down).

30. The Big Sick (2017): 3.5/5

A charming and light-hearted romcom. The plot is thin, the male protagonist is not really convincing (even though he played himself!), but the female lead and her supporting cast are just terrific. The delicate treatment of the racial and cultural tensions is also very commendable.

31. First They Killed My Father (2017): 3/5

Not as pretentious as I was afraid (in watching a film directed and scripted by Angelina Jolie), but this honest film is nonetheless supremely boring with slow pace, messy editing, and confusing messaging.

32. My Neighbor Totoro (1988): 5/5

Every time I watch this film, I find something new to admire about it. This time it is all about Maestro Miyazaki's attention to details while portraying Mei. Having a pretty tiny niece now, I really appreciate the way Hayao Miyazaki drew and animated Mei, who is in this film not only adorable, pure, and kind-hearted, but also a little bit "annoying" and unpredictable as any little girl of her age should be. As a consequence, I even admire more the way Mei's father and Satsuki embrace Mei and her "imagined" stories, which would be easily ridiculed or ignored by a less attentive father or a distractive sister. This film has many underlying messages, but such lovely and meaningful interaction between the three protagonists really show that this film is above all about family, about "the good old days" when nothing was more precious than a little family full of loves.

33. Wonder Woman (2017): 3.5/5

An okay superheroine film with a much tighter script than any Marvel superhero film recently. The action is really entertaining with some Hong Kong-wuxia choreography at the beginning that has been rarely seen in Hollywood. The two leads are ... solid, the supporting cast is also distinguishable, whereas the villains are still the weakest link due to the lack of screen time and clearly-defined identities. The most disappointing thing about this film, however, is the crappy message "love above all/love prevails", which is not only cheesy but also unconvincing given the gritty war-oriented setting of the film, it seems that the filmmakers did not learn anything from the failure of Christopher Nolan's "Interstellar", where such crappy plot-line almost destroyed the whole film. Also, this film has been praised for its emphasis of feminism and the role of women (its director is also a lady). Yet, the best character of this film is a male (Chris Pine), who helped "guide" the whole legion of clueless Amazonian warrioresses, whereas most of the females in this film are simply stereotypical characters similar to any traditionally male-oriented Hollywood film, including the strong yet absurdly innocent Wonder Woman, or the disappointingly thin Doctor Poison - the sole female villain of this film. In comparison with such strong feminist films like "Leon the Professional", this film appears to be really pale.

34. Baby Driver (2017): 3.5/5

A very cool/stylish film but the characters are a little bit one-dimensional and the plot is somehow too simplified for such a heist-focused film. This downsize of the film might probably come from its stretched-out middle part and some not-so-smooth changes in character development, despite a very strong opening sequence. The film is nevertheless very entertaining, and feels intelligent, but not as memorable as Edgar Wright's famed "Cornetto Trilogy". 

35. Spider-Man: Homecoming (2017): 3/5

Not a bad film, but I feel really sad watching how such a distinctive franchise was "Marvelized" with nonsensical dialogues, thin-as-paper villains, shallow character development, and repetitive themes like this. "Spider-Man" has always been my favourite superhero franchise, but this McMarvel approach might probably one day force me to stop going to the cinema for the web-shooting guy. Also, I dare to say that the crappy coming-of-age story of this film is way worse than the emotional ones depicted in "The Amazing Spider-Man 2", which was widely regarded by many (not me) as one of the worst, if not the worst film of the Spider-Man franchise.

36. Battle of Memories (2017): 2/5

Very, very nice pretext (to the point that I was willing to watch the film right after reading the plot synopsis, without knowing anything else about it). But the film turned out to be mediocre, that's all I can say.

37. Blade of the Immortal (2017): 3.5/5

An extremely entertaining film but with questionable editing with way too many incomprehensible jump-cuts. The story is interesting, abeit convoluted at parts, the characters are pretty memorable (despite some sudden character developments that are probably due the inherent length difference between the original manga series and this cinematic adaptation), the acting is also A-okay, but I can't really get pass that horrible editing. Still an amazing action film, though.

38. Bad Genius (2017): 3/5

Really cool premise with interesting cast, innovative approach to the heist genre, and refreshing environment of a highschool. Yet, the development of such premise is pretty disappointing with a mediocre ending and monotonous characters. Maybe I just had too high of an expectation for this film, but it really does not offer much beyond an above-average coming-of-age comedy.

39. Dark (2017): 3.5/5

The first six episodes were really, really intriguing thanks to their mysterious settings, intertwined characters, and interesting twists. The last four, however, were much less impressive, especially with the sudden turn to a Terminator-like theme in the last episode, which made me endlessly disappointed. I really should not be tricked to watch TV series like this, even Netflix ones, anymore...







 










dimanche 30 avril 2017

Phạm Băng Băng và Cannes



Ban tổ chức Liên hoan phim Cannes lần thứ 70 vừa công bố danh sách 9 thành viên ban giám khảo chịu trách nhiệm lựa chọn giải Cành cọ vàng và các giải thưởng quan trọng khác sẽ được trao vào tháng 5 sắp tới tại thành phố biển miền Nam nước Pháp. Như thông lệ trong nhiều năm trở lại đây, người được giao trọng trách chủ tịch ban giám khảo là một đạo diễn danh tiếng của làng điện ảnh thế giới – đạo diễn người Tây Ban Nha Pedro Almodóvar, một cái tên quen thuộc tại Cannes và từng được trao giải thưởng Đạo diễn xuất sắc nhất tại Liên hoan phim Cannes lần thứ 52 (1999) cho bộ phim All About My Mother. Ngoài Almodóvar, ban giám khảo năm nay còn có tới 4 đạo diễn tên tuổi khác, đó là hai nhà làm phim nữ Maren Ade (đạo diễn của bộ phim gây tiếng vang lớn năm 2016 Toni Erdmann) và Agnès Jaoui, cùng hai đạo diễn từng giành giải thưởng tại Liên hoan phim Cannes là Park Chan-wook (Giải thưởng lớn năm 2004 cho Oldboy) và Paolo Sorrentino (Giải thưởng của ban giám khảo năm 2008 cho Il Divo). Ba tên tuổi lớn khác của ban giám khảo là nhà soạn nhạc Gabriel Yared (người từng giành cả giải Oscar và Grammy cho phần nhạc bộ phim The English Patient) và hai ngôi sao hàng đầu của Hollywood là Jessica Chastain và Will Smith. Nhưng cái tên cuối cùng được công bố trong danh sách ban giám khảo năm nay chắc chắn sẽ khiến nhiều người bất ngờ, đó là nữ diễn viên Trung Quốc Phạm Băng Băng.


Phạm Băng Băng không phải là nữ diễn viên người Hoa đầu tiên được mời tham gia ban giám khảo của liên hoan phim danh giá nhất thế giới vì trước cô, Củng Lợi (1999), Dương Tử Quỳnh (2002), Trương Tử Di (2006), Trương Mạn Ngọc (2007), và Thư Kỳ (2009) đều đã từng đảm nhiệm vai trò này. Nhưng nếu so với Củng Lợi, Dương Tử Quỳnh, hay Trương Tử Di - những ngôi sao tầm cỡ quốc tế, hay Thư Kỳ và Trương Mạn Ngọc - “nàng thơ” của Hầu Hiếu Hiền và Vương Gia Vệ vốn là những nhà làm phim được Cannes hết sức yêu thích, thì sự nghiệp của nữ diễn viên 35 tuổi Phạm Băng Băng quả thực có phần thua kém. Hầu hết các báo lớn của Pháp ra ngày hôm nay khi nhắc tới tên cô đều chỉ có thể đề cập tới hai chi tiết, đó là Phạm Băng Băng từng tham gia bộ phim bom tấn X-Men: Days of Future Past (2014) của đạo diễn Bryan Singer (dù thời lượng xuất hiện của cô không nhiều), và cô khởi đầu sự nghiệp bằng thành công trong loạt phim truyền hình Hoàn châu cách cách (một tác phẩm quen thuộc với khán giả châu Á nhưng không được nhiều người biết tới ở châu Âu hay Bắc Mỹ). Có lẽ vì vậy mà lời khen chung của báo giới Pháp dành cho nữ diễn viên họ Phạm là việc cô … rất xinh đẹp trong những lần xuất hiện trên thảm đỏ của liên hoan phim, một nhận xét có lẽ là hơi xã giao “kiểu Pháp” nếu so sánh với những dòng ca ngợi của những tờ báo này cho tám thành viên còn lại của ban giám khảo.


Công bằng mà nói thì sự nghiệp của Phạm Băng Băng cũng không chỉ toàn bom tấn hoặc phim truyền hình (vốn là hai thể loại hoàn toàn xa lạ với Liên hoan phim Cannes). Cô từng tham gia một số bộ phim đậm chất nghệ thuật gây được tiếng vang nhất định như Bình quả (Lost in Beijing, 2007) và Núi Quan Âm (Buddha Mountain, 2010) cùng của nữ đạo diễn Lý Ngọc, hay gần đây nhất là Tôi không phải là Phan Kim Liên (I Am Not Madame Bovary, 2016) của đạo diễn tên tuổi Phùng Tiểu Cương – vai diễn đem về cho Phạm Băng Băng giải thưởng diễn xuất đầu tiên ở phương Tây tại Liên hoan phim San Sebastián 2016. Nhưng số ít các vai diễn thành công về mặt nghệ thuật như vậy rõ ràng là chưa đủ để Phạm Băng Băng góp mặt cùng những cái tên tiêu biểu của nền nghệ thuật thứ bảy. 

Điều đáng chú ý là tuy nữ diễn viên người Trung Quốc tỏ ra không thực sự phù hợp với thành phần của ban giám khảo Liên hoan phim Cannes kể từ sau Chiến tranh thế giới thứ 2 đến nay, nhưng việc cô được ban tổ chức lựa chọn vào ghế giám khảo lại không vấp phải sự phản đối nào từ báo giới Pháp. Ngoại trừ một số chỉ trích nhỏ về việc ban giám khảo không có thành viên nào là người Ả Rập hoặc châu Phi (vốn là hai cộng đồng có rất nhiều đại diện trong xã hội Pháp), thì các báo Pháp ngày hôm nay nhìn chung đều khen ngợi thành phần ban giám khảo năm nay, bao gồm cả sự hiện diện của Phạm Băng Băng. Đây là phản ứng có thể hiểu được khi mà báo chí Pháp dành phần lớn sự chú ý của họ cho những lựa chọn của ban giám khảo trong những ngày tranh giải tháng 5 tới tại Cannes, bởi phần lớn những rắc rối lớn nhất trong lịch sử liên hoan phim hầu như đều liên quan tới những lựa chọn này – từ việc Sous le soleil de Satan của Maurice Pialat nhận giải Cành cọ vàng năm 1987 trong tiếng la ó của khán giả, cho tới lựa chọn đậm màu chính trị của chủ tịch ban giám khảo năm 2004 Quentin Tarantino trao giải Cành cọ vàng cho bộ phim tài liệu Fahrenheit 9/11 của đạo diễn Michael Moore. Hơn thế nữa thì việc lựa chọn một diễn viên nữ, ít được phương Tây biết tới, đại diện cho một nền điện ảnh lớn của phương Đông như Phạm Băng Băng cũng lại phù hợp với tư tưởng tự do, bình đẳng, bác ái vốn là những giá trị được báo chí Pháp nêu cao trong thời gian gần đây khi mà cuộc bầu cử tổng thống Pháp đang đi đến hồi gay cấn với sự hiện diện của một ứng cử viên cực hữu sở hữu tư tưởng bài ngoại nhưng lại đang có cơ hội chiến thắng (dù không lớn) là Marine Le Pen. Về mặt thương mại, việc lựa chọn một trong những diễn viên đang được yêu thích nhất của Trung Quốc – thị trường điện ảnh có mức độ tăng trưởng hàng đầu thế giới cũng là một tính toán thông minh của ban tổ chức Liên hoan phim Cannes khi giải Cành cọ vàng đang phải đối mặt với sự cạnh tranh đến từ các liên hoan phim trẻ như Sundance hay Toronto. Cuối cùng đối với những người yêu điện ảnh, thì dù ngạc nhiên hay không trước việc Phạm Băng Băng được lựa chọn vào ban giám khảo, hẳn ai cũng hy vọng rằng cô cùng 8 thành viên còn lại sẽ có được những lựa chọn sáng suốt nhất cho giải Cành cọ vàng khi mà Liên hoan phim lần thứ 70 đang có được một bộ sưu tập ứng cử viên vào loại đáng chú ý nhất trong vài năm trở lại đây.

 


=====

Bài đã được biên tập trên Zing.