some quotes....

I just want to tell you, I'm the one who was supposed to take care of everything. I'm the one who was supposed to make everything okay for everybody. It just didn't work out like that. And I left. I left you... And now, I'm an old broken down piece of meat... and I'm alone. And I deserve to be all alone. I just don't want you to hate me.

-Randy 'The Ram' Robinson, The Wrestler

mardi 4 juillet 2017

Okja (2017)






Quyết tâm rửa sạch di sản đầy tai tiếng của người cha tại Tập đoàn Mirando, năm 2007 nữ chủ tịch mới của tập đoàn Lucy Mirando (Tilda Swinton) công bố với khắp thế giới về việc tổ chức một cuộc thi dài hơn tới 10 năm giữa 26 chủ trại chăn nuôi trên khắp thế giới để chọn ra chú “siêu lợn" vừa cho loại thịt ngon nhất, nhưng cũng lại phải thân thiện nhất với môi trường. Một trong 26 “chủ lợn" được lựa chọn là hai ông cháu người Hàn Quốc Heebong (Byun Hee-bong) và Mija (Ahn Seo-hyun). Mồ côi cha mẹ từ nhỏ, lại phải sống trên núi cao chẳng có bóng người, Mija dành phần lớn thời gian của mình để chăm sóc và chơi đùa với chú “siêu lợn" được Tập đoàn Mirando cho mượn. Chẳng phụ tấm lòng của cô bé Mija đáng yêu, cô lợn Okja của hai ông cháu quả thực là một “siêu lợn" với thân hình béo tốt phổng phao dù chỉ được nuôi lớn bằng vài quả hồng dại. Nhưng không chỉ là đơn thuần là một con lợn-nuôi-để-lấy-thịt, Okja thông minh còn giúp Mija kiếm tìm thực phẩm trên núi, mưu mẹo giúp cô bé thoát khỏi những tình huống khó khăn, và thậm chí còn biết nhõng nhẽo với Mija như một người chị em thực sự. 

Nhưng ngày vui của đôi bạn Mija-Okja rồi cũng đến ngày tàn khi “nhà động vật học" Johnny Wilcox (Jake Gyllenhaal) nhận lệnh của bà chủ tịch Lucy đã leo lên tận ngôi nhà tuềnh toàng của ông cụ Heebong để công bố - Okja chính là cô lợn thắng giải cuộc thi 10 năm của Tập đoàn Mirando, đồng nghĩa với việc cô sẽ bị Mirando đòi lại để đưa xuống thủ đô Seoul, rồi từ đó mang về New York trao giải và làm giống cho dòng lợn ăn ít-thịt ngon mà Lucy Mirando đã ấp ủ từ nhiều năm. Coi Okja như người bạn, như cô em gái từ năm cô bé mới lên 4 tuổi, tất nhiên Mija không thể buông xuôi như cụ Heebong, cô quyết tâm khăn gói lên Seoul, rồi sang tận New York để đòi lại Okja. Từ miền ngược xuống nơi thành phố xa lạ, lại phải đơn độc đối đầu với cả một tập đoàn đa quốc gia vừa giàu có vừa thâm độc như Mirando, có lẽ Mija chẳng có lấy một phần trăm cơ hội đưa được cô lợn tốt bụng Okja về với núi rừng. Nhưng may mắn cho Mija là cô bé không đơn độc khi thật tình cờ là nhóm du kích Mặt trận Giải phóng Động vật ALF (“Animal Liberation Front") của Jay (Paul Dano), K (Steven Yeun), Red (Lily Collins), Blond (Daniel Henshall), và Silver (Devon Bostick) cũng đã lên kế hoạch phá hoại cuộc thi “siêu lợn" của Lucy Mirando. Dù bất đồng ngôn ngữ - khi Mija không biết nói tiếng Anh còn trong nhóm ALF chỉ có K là người biết tiếng Hàn, dù không cùng mục đích - khi Mija không muốn gì khác ngoài việc đưa Okja “về nhà" còn Jay lại muốn lật tẩy toàn bộ mưu đồ nham hiểm và độc ác của Lucy Mirando, nhưng với một phần nỗ lực và rất nhiều phần may mắn, Mija và ALF từng bước một đã đến gần được với Okja. Nhưng càng gần lại Okja bao nhiêu, cô bé kiên cường người Hàn và nhóm “kháng chiến" máu nóng đa quốc gia lại càng nhận ra Okja chẳng qua chỉ là điểm khởi đầu của một kế hoạch đầy tham vọng và máu lạnh của Tập đoàn Mirando. 

Đạo diễn, biên kịch, và nhà sản xuất của Okja là Bong Joon-ho - một trong những đạo diễn nổi danh nhất của Hàn Quốc trong vài năm thập niên trở lại đây với nhiều tác phẩm thành công cả về mặt nghệ thuật và thương mại như Memories of Murder (2003) hay The Host (2006). Từng giữ kỷ lục về doanh thu của điện ảnh Hàn Quốc trong nhiều năm, The Host có thể coi là một tác phẩm đặc trưng cho phong cách của Bong Joon-ho - vừa gần gũi với công chúng (và vì thế trở nên ăn khách) nhờ cách tiếp cận đề tài đương đại dễ hiểu, dễ cảm và tuyến nhân vật rất đời thường đặc trưng cho xã hội Hàn Quốc ngày nay, nhưng cũng lại giàu giá trị nghệ thuật nhờ sự phá cách trong xây dựng nhân vật, phong cách trộng lẫn nhiều thể loại phim khác nhau từ hành động, kinh dị, tới hài hước, và rất nhiều thông điệp sâu sắc về những góc khuất, những điều trái ngang còn đầy rẫy trên đất nước Hàn Quốc. Cũng có sự tham gia diễn xuất của Byun Hee-bong (vẫn trong vai một người ông tên Heebong), The Host xoay quanh một gia đình gồm toàn những nhân vật bất thường tìm cách giải cứu cô cháu gái cụ Heebong đang bị con quái vật sông Hán của Seoul bắt cóc. Cũng đầy ắp những nhân vật dị thường, Okja có thể coi là một phiên bản “ngược" của The Host khi đối tượng bị bắt cóc là cô “quái vật" đáng yêu Okja, còn người đi giải cứu cô lợn không phải ai khác lại chính là cô cháu gái Mija dũng cảm, kiên cường. Mở rộng bối cảnh từ Seoul (không gian chính của The Host) lên tới vùng rừng núi Hàn Quốc và sang cả nước Mỹ xa xôi, Okja cũng không chỉ là tác phẩm đầy châm biếm về sự phân cách giàu nghèo trong xã hội, về sự yếu kém của bộ máy hành chính quan liêu nước Hàn, mà bộ phim còn chỉ trích hầu như mọi thói xấu của xã hội hiện đại, từ lòng tham tột độ của chủ nghĩa tư bản với đại diện là các công ty đa quốc gia, đến bản chất phù phiếm của một xã hội “sống ảo" với “selfie", với mạng xã hội, và cả sự nông cản của những người trẻ muốn đấu tranh vì những lý tưởng cao đẹp như quyền lợi cho động vật nhưng lại sẵn sàng hy sinh những giá trị không kém phần quan trọng khác như tinh thần bất bạo lực, tình bạn, lòng tin giữa người với người, để đạt được mục đích của họ. Tuy mức độ dày đặc của các thông điệp xã hội trong Okja chưa thể sánh được với bộ phim “chào sân" điện ảnh thế giới của Bong Joon-ho là Snowpiercer (2013), nhưng màu sắc châm biếm nhiều tiếng cười của Okja lại làm cho bộ phim của hãng Netflix này có phần nào đó dễ xem và dễ cảm thụ hơn so với tác phẩm tương đối nặng ký Snowpiercer, đặc biệt là đối với khán giả quốc tế vốn chưa thực sự quen với phong cách không giới hạn theo một dòng phim nhất định nào của Bong Joon-ho. Tất nhiên với những khán giả đã quen và đã yêu phim của đạo diễn 47 tuổi thì sự ôm đồm về mặt thông điệp của Okja, đặc biệt là ở những phân đoạn cuối cũng sẽ phần nào cảm thấy thất vọng vì cái kết thiếu chặt chẽ của phim, nhất là so với những tác phẩm chắc tay hơn rất nhiều về mặt kịch bản cũng của Bong như Memories of Murder hay The Host

Tuy vẫn mang đậm tinh thần nhập thế như Memories of Murder, The Host, hay Snowpiercer nhưng với tư cách một bộ phim hành động-hài châm biếm, có thể nói Okja mới chỉ thành công một nửa. Nếu như nửa đầu của bộ phim thực sự thể hiện được phong cách quay và dựng phim của Bong Joon-ho với nhịp phim nhanh, dồn dập với các cảnh đuổi bắt được dàn dựng hết sức lôi cuốn thì nửa sau của phim (với bối cảnh chủ yếu là thành phố New York với chút hơi hướng của một xã hội phản-không tưởng “dystopia") lại không thực sự tạo ra được sự khác biệt với các bộ phim hành động hạng trung bình vốn được Hollywood và Netflix sản xuất hàng loạt mỗi năm. Tiêu tốn tới 50 triệu đô la, Okja là bộ phim đắt đỏ nhất trong sự nghiệp của Bong (thậm chí còn đắt hơn bộ phim “nhiều sao" trước đó của đạo diễn người Hàn là “Snowpiercer") và là bộ phim đắt giá nhất trong năm 2016 của điện ảnh Hàn Quốc. Sự đầu tư của phim được thể hiện rất rõ qua phần kĩ xảo hình ảnh, với một Okja được xây dựng theo phong cách hiện thực huyền ảo vừa đầy chất giả tưởng, nhưng cũng chân thật, gần gũi, với những cử chỉ đáng yêu dễ dàng gợi nhớ khán giả tới hình ảnh của Totoro - hình tượng quái vật đáng yêu của đạo diễn huyền thoại Hayao Miyazaki. Sự tương phản giữa nét dễ thương như bước ra từ một giấc mơ con trẻ của Okja ở đầu phim với những khung hình tàn bạo và chân thực ở đoạn cuối phim có lẽ là một trong những chi tiết đạt hiệu quả nhất của bộ phim cả về mặt thông điệp và cảm xúc. Tuy vậy, bối cảnh nhàn nhạt thiếu điểm nhấn của thành phố New York trong phim, cũng như cách dàn cảnh và biên tập hành động có phần lộn xộn, khó theo dõi ở trường đoạn cao trào thứ hai ở nửa sau của Okja lại gây thất vọng cho người yêu phim về viễn cảnh một tác phẩm của Netflix có thể hoàn toàn sánh ngang với các bộ phim hành động kinh phí cao chiếu rạp. 

Bên cạnh chất lượng dàn dựng và biên tập ở nửa sau của phim, dàn diễn viên của Okja cũng chưa thực sự thể hiện được thế mạnh thường thấy của Bong Joon-ho trong việc đo ni đóng giày nhân vật cho cho các diễn viên của ông. Điểm sáng hiếm hoi về mặt diễn xuất của Okja có lẽ là cô bé 13 tuổi Ahn Seo-hyun xuất thần trong vai Mija - một vai diễn gợi nhớ tới hình tượng mạnh mẽ, quyết đoán của Bae Doona (vai nữ cung thủ Park Nam-joo) trong The Host hơn mười năm trước. Gương mặt ngây thơ và cặp mắt trong sáng biểu cảm của Seo-hyun đã làm lu mờ ngay cả những diễn viên thực lực có tiếng của Hollywood trong Okja như Paul Dano, Jake Gyllenhaal, hay thậm chí là Tilda Swinton. Bên cạnh Dano, Swinton, hay Gyllenhaal, thì ngôi sao người Mỹ gốc Hàn của loạt phim truyền hình ăn khách The Walking Dead là Steven Yeun cũng không gây ấn tượng khi thủ vai một nhân vật có tính cách tương đối nhạt nhoà. Chắc chắn khi xem Okja nhiều người hâm mộ phim của Bong Joon-ho sẽ thấy nhớ Song Kang-ho, nam diễn viên có ngoại hình thường thường bậc trung nhưng luôn thể hiện được chất quái, và chiều sâu tính cách của các nhân vật mà anh được Bong Joon-ho tin tưởng giao vai. Không thể phủ nhận rằng Okja là một tác phẩm hành động-hài hấp dẫn, đặc biệt là ở nửa đầu của phim. Cái nhìn châm biếm, chua cay trong tác phẩm thứ 6 do Bong Joon-ho đạo diễn về xã hội hiện đại chắc chắn cũng sẽ nhận được sự đồng cảm của nhiều khán giả. Tuy nhiên nếu so với những tác phẩm hết sức chắc tay của Bong Joon-ho như Memories of Murder, Mother (2009), hay The Host thì quả thực Bong chưa bộc lộ được hết tài năng đạo diễn và sức sáng tạo đặc biệt trong Okja dù đạo diễn người Hàn lần này có được sự hậu thuẫn tài chính rất lớn từ Netflix. Có lẽ khán giản sẽ còn phải chờ thêm một thời gian để người khổng lồ truyền thông Netflix tích luỹ thêm kinh nghiệm trong việc sản xuất phim điện ảnh, còn đạo diễn người Hàn khôi phục lại bản sắc của riêng ông, bản sắc Bong Joon-ho.

====

samedi 17 juin 2017

One sentence reviews (11)

Phần 5
Phần 6
Phần 7
Phần 8
Phần 9
Phần 10

01. Magnificent Seven (2016): 3/5

A surprisingly okay action film with lazy script but decently-laid-out characters. Of course you can hardly go wrong with the tight structure and archetypical characters of "Seven Samurai", but bringing in a bunch of dependable or at least decent actors ("actors", as the only leading female Haley Bennett was unremarkable in her role, although partly due to the typically Hollywood and disappointing treatment of female characters in this film), and setting the film in the fresh environment of the Wild Wild West really help. The film would have been much better had its director and writers paid more attention to actual character development instead of cheesy and sometime annoying sequences full of banters or nonsense dialogues. The ending of the film also noticeably lacked the underlying message of the original "Seven Samurai", which is the "magnificence" of common people ("the villagers") with simple mind but stronger will than any "hero" of extreme prowess. Nevertheless, still a very enjoyable action film this one definitely is.

02. Silence (2017): 3/5

Supposed to be an inspiring cinematic experience, this film turned out to be very underwhelming with slow pace, uneventful script, and uninspiring acting. Of course the source material being a psychological novel with strong focus on theological thoughts must make it difficult for Martin Scorsese to translate its values into his language of cinema. But  such obstacle should not be considered an excuse for such beacon of world cinema like Scorsese, especially when the film still possesses the best technical characteristics of a Scorsese's work, from the cool palette of cinematography (Rodrigo Prieto really is a dependable DoP), to the smooth editing by none other than Thelma Schoonmaker, but the poor performance by Andrew Garfield, Adam Driver and ALL Japanese actors did not provide the audience with any chance to sympathize with the ordeal of the film's protagonists. The acting of the Japanese cast is really atrocious, the often-charismatic Tadanobu Asano included, which can be attributed to either poor casting, or lackluster direction of Scorses, or simply subpar talents, or all of them, but when even Liam Neeson could not impress the viewers (his way smaller role in "Gangs of New York" is much more impressive than his appearance in this film), one should question the quality of film-making here. Cinephiles all over the world can only hope that Scorsese will bounce back in his next film, because this one is really disappointing given his high standard and consistent turn-out.

03. The Brand New Testament (2015): 4/5

A surprisingly refreshing film. Although its script is not really sophisticated with a less-than-satisfactory ending, this film still warmed my heart with its humanistic approach to daily struggles of "normal" people under the religious disguise of a "rewritten Bible" with simple but charming characters, rough settings but full of superb visualizations that reminded me of Jean-Pierre Jeunet and Marc Caro at their peak twenty (!) years ago (with a bonus that is a frame-to-frame replica of the famous "nudes in supermarket" sequence from "Cashback"). Jaco Van Dormael really is a low-key excellent director.

04. The Bodyguard (2016): 1.5/5

The film synopsis reminded me of "Man on Fire" (how I miss Tony Scott!) but the actual film is just a mess, pure mess. Incoherent plot, extremely poor acting, lackluster choreography, such a forgettable flic.  

05. Logan (2017): 4/5

An okay superhero film but not as breakthrough as I thought. The R-rating of this film really is a bless for its choreography, as the film's action looks raw, realistic, and different from other tone-down superhero films. But the plot, which obviously borrows elements from Cormac McCarthy's "The Road" and Naughty Dog's "The Last of Us", seemed to be refreshing at first but grew to be repetitive and tiring as the film went on due to the lack of character development/revelation (especially regarding Professor X and Laura) as a sacrifice for the heavy focus on Wolverine, who is still as grumpy and aggressive as in any other X-Men film despite the newly-found resignation. The conventional ending is another disappointment, especially given the underuse of the young mutants during the climax (including the almighty Laura), and a very one-dimensional cast of villains. A 4-star is as generous as I can give for this film. 

06. The Accountant (2016): 3/5

The plot is incoherent at parts but the action is surprisingly solid, whereas the character "The Accountant" himself is well-built (despite all the mumbo jumbo about his past) with cool appearance (post-"Gone Girl" Ben Affleck seems to be much comfortable in his roles), John Wick-like abilities (a new trend these days), and the necessary absence of cliches about a troubled past or cheesy romances (the subplot about Anna Kendrick's Dana is totally unnecessary in this regard). The "revelation" in the end is another disappointment, but otherwise this film laid out the ground work that is promising enough for any decent sequel (and indeed it is under preparation).

07. Okja (2017): 3.5/5

The first half really reminded me of "The Host", only cuter and more focused. But the second half is just meh, except for an exhilarating sequence inside the slaughter house. An okay action film but not more than that.  

08. Proof of Innocence (2016): 2.5/5

An honest but silly attempt in "remaking" "Chinatown" with South Korean setting (slashed nose again, really?). The acting is actually not that bad, but the forced script with a ridiculous "villain" and ending really undermined the film's positive emphasis on human interaction. 

09. The Sense of an Ending (2016): 3.5/5

Way less impressive than the novel as various beautiful passages and the ending's nuance to the extreme were replaced with unimaginative first-person narrative and a closure that is satisfying but at the same time destroys the nostalgic and mystic cover that Julian Barnes put on his characters. Actually the film is okay with a solid cast and smooth direction and editing, but I of course expected much more from a cinematic adaptation of one of my favorite books.

10. Kong: Skull Island (2017): 3/5

Not as bad as I thought with a satisfying dose of monster and a total absence of cheesy romantic subplots (until the very end), which were the weakest link of the otherwise excellent "King Kong" by Peter Jackson. Paying homage to (or borrowing heavily from) "Apocalypse Now", the film really reminds the audience of the Vietnam War, not only because of its beautiful Vietnam-based settings, but also because of various subtle and overt references to the brutal War where the arrogant foreign invaders lost to the hand of the simple native community with much better understanding about and stronger attachment to the place they were born, raised, are living, and will return once their hearts stop beating. It is a pity that the film's script is not really good with poorly-defined characters and shallow treatment of key sequences about the interaction between "the humans" and "the monster". An entertaining film nonetheless. 

11. Cook Up a Storm (2017): 3/5

The "New Year" genre of Hong Kong cinema often pumps out films with mediocre quality but highly profitable. This film is still mediocre in many parts, from a lackluster cast (even Nicholas Tse proved to be a disappointing choice for the leading role), and a cheesy and nonsense plot. Surprisingly enough, this film still entertained me greatly during my 10-hour-plus flight from South Korea to Germany, mostly thanks to the excellent cinematography of food and the cooking process. As far as "New Year" films go, this is one of the better ones.

12. Sword Master (2016): 3/5

The obnoxious emphasis on 3D of this film made me really one to give up watching several times, but its sincere adherence to Gu Long's original characters and writing style helped me to stay until the end. The cheap 3D effects of this film only highlight Derek Yee's disappointing negligence about settings and cinematography. Thankfully, Gu Long's spirit of "jianghu", of Chinese-style unrequited love, of existentialist heroism was kept intact with beautifully-built characters, slow pace of choreography, and simple plot. Of course, this film is far from a decent adaptation of Gu Long's novels, but at least it is watchable - a feat that has become more and more difficult of the modern Hong Kong cinema.

13. Master (2016): 3/5

The extremely convoluted plot really lowered the film's quality despite a very solid cast (especially Lee Byung-hun who outshone his fellow actors by miles). 

14. The French Connection (1971): 4.5/5

The first (build-up) part of the film is pretty slow-paced in comparison with modern standard of action film, but once everything, and everyone are in their places, this film is simply irresistible with an iconic duo that totally deserves their accolades and praises (Gene Hackman was just phenomenal in the role of a desperate and somehow psychopathic policeman), and cunning villains that frustrated not only their hunters but also the audience as well. The exhilarating feeling about the Jimmy Doyle's hopeless quest to catch his suspects and regain his reputation is another major achievement of this film, partly thanks to an excellent script with tight plot and cultivated twist-and-turns, and partly thanks to William Friedkin's innovative direction with long takes, remarkable editing, and thrilling action sequences. The open ending full of nuance between hope and hopelessness really closed the film in a very high note.

15. The Prison (2017): 2.5/5

Except for its promising opening sequence, this film is just a mess, especially with an over-the-top yet disappointing ending. Han Suk-kyu is terrific (and terrifying) in his role, but his supporting cast (including "My Little Bride"'s Kim Rae-won) is uncharismatic and forgettable, partly due to a half-hearted script. 

16. Guardians of the Galaxy Vol. 2 (2017): 3/5

The film definitely takes off after a ridiculous beginning (with awful, awful acting) with a surprisingly heartfelt ending, but another one-sided supervillain, under-developed subplots, generic characters, and boring CGI make this one again a passable/serviceable but forgettable Disney/Marvel superhero film.

17. The Fate of the Furious (2017): 2.5/5

This series has become a gimmick since the last one, but at least "Furious 7" has the tragic death of Paul Walker as an anchor of emotion for the audience, this one has none. Entertaining with its tricks, but disappointing with everything else, from the plot to the cast (The Rock is on his way to be a "Fast-and-Furious of an actor" - ridiculously entertaining, but also growingly annoying, and ultimately forgettable). The most disappointing of them all, however, is Charlize Theron. she should not capitalize on "Fury Road" with an awful role in a forgettable film like this.

18. Stranger (TV series) (2017): 3/5

The first two episodes are entertaining, the next-to-last two episodes are thrilling, but other than that this series is pretty mediocre with fill-in episodes with lengthy yet meaningless shots and dialogues. Watching such series really cannot help to cure my allergy of television series in general.

19. Good Will Hunting (1997): 4/5

Watching this film again after a very long time, I felt it not really able to hold up as I expected with a kind-of simple and straightforward plot. Still, the dialogues and monologues are extraordinary (kudos to Damon and Affleck!), the treatments of all characters are delightfully heart-warming and humanistic (a specific trait of Gus Van Sant), and the settings just make me miss Boston and Cambridge deeply. 

20. Serendipity (2001): 2.5/5

Charming but ultimately forgettable film due to its formulaic script with too many forced "coincidences" - a major problem of the rom-com genre during the 1990s and early 2000s. 

21. Love in the Time of Cholera (2007): 3/5

Not a bad film by any mean, but its being a cinematic adaptation of such a beloved and excellent novel made the audience very difficult to ignore the apparent mismatch in term of quality between this film and Gabriel Garcia Marquez's marvelous work. Mike Newell should be commended for his faithful approach to the novel, but he should also be questioned for his decision to select Giovanna Mezzogiorno for the pivotal role of Fermina Daza instead of more charismatic and beautiful Latin actresses like Catalina Sandino Moreno (who easily outshone Mezzogiorno as just a supporting character). The decision to keep Mezzogiorno portraying Fermina throughout her life (despite the poor make-up that made the difference between Mezzogiorno's appearance and her character's age very obvious, especially in the "later years" of Fermina) while using Unax Ugalde (in a pretty disappointing performance) instead of the ever-dependable Javier Bardem for the young Florentino Ariza also made the film less engaging to the audience. The fact that "Love in the Time of Cholera" is one of the best-written novels with extremely poetic passages is another high barrier that this cinematic adaptation cannot surpass, as how a hundred pages of detailed character and situation descriptions can be condensed into just five minutes of screening time? For example, each of Florentino's lovers was almost always beautifully described in the novel but in this film they are purely "supporting characters" totally forgettable to the audience. The lack of attention to the settings, except for the surprisingly beautiful recreation of Lorenzo Daza's estate is also disappointing, as "the environment" was always an important "character" in Gabriel Garcia Marquez's works. Nevertheless, this is still an enjoyable, and charming, film that at least deserves a big applause for its being faithful to the original novel, one of my all-time favorite books that is (I have absolutely no idea why this film got such low score on Rotten Tomatoes, no idea at all, maybe my taste has been softened, but that is very unlikely).

22. No Reservations (2007): 2.5/5

A film where nothing rememberable happens whatsoever. Attractive cast? Checked! Lovely settings with famous tourist attractions in New York City throughout a year of different sceneries? Checked! Romantic comedy? Checked! Food, good food? Checked! This film has all the ingredients for at least a joyful rom-com, but the lackluster character development (with a very annoying child character played by Abigail Breslin), the absence of any true climax, and the boring treatment of emotional and situational conflicts made it a sub-par cinematic experience for the audience.

23. Inside Job (2010): 4/5

A fantastic documentary that excelled in explaining complicated financial jargons and the maze of connections between the government, the academia, and the financial sector in the United States in an easy-to-understand manner for the general audience. The interview sequences are probably be the best part of this film, where the famous and often cunning interviewees were cornered by the filmmakers into "confessing" their own greed and ignorance (too bad the most pivotal figures of the financial crises were not "brave" enough to appear here). However, the explanations of events that occurred during that period were at times forceful and in some cases shallow for such a complex issue like the financial crisis. The best and worst thing about this film is the fact that it was able to point out that "nothing changes!" even after such horrendous event, and that even its being a Oscar-winning film cannot change such status quo. Therefore, this film is in fact a harbinger of even more serious crises in the near future. Such a horrible future that is...

24. Like Crazy (2011): 3/5

The opening sequence of this film is great and would probably remind the audience of top-notch romantic films like "Eternal Sunshine of the Spotless Mind" or "Blue Valentine". Opening with a bang, yet the film slowly develops into a tedious experience of love, marriage, and unfaithfulness with low point after low point, emotionally. Of course a film can depict the ephemeral life of a premature love, or the other side of a marriage, but a certain rhythm, a concrete story with memorable moments of sacrifice, of "burning the whole world just for one person" are really needed in order to keep the focus of the audience. However, this film's two main characters are not only childish in their love for each other, but also extremely selfish in the view that no one to sacrifice anything for the other loved one, what a disappointing love that is. The nuanced ending with a complex sense of remorse, and of love being recalled, recreated is great, but it cannot help subdue the irritate feeling of the audience about the two protagonists (the cast is great though, rest in peace Anton Yelchin...). A good but not great romantic film. 










dimanche 30 avril 2017

Phạm Băng Băng và Cannes



Ban tổ chức Liên hoan phim Cannes lần thứ 70 vừa công bố danh sách 9 thành viên ban giám khảo chịu trách nhiệm lựa chọn giải Cành cọ vàng và các giải thưởng quan trọng khác sẽ được trao vào tháng 5 sắp tới tại thành phố biển miền Nam nước Pháp. Như thông lệ trong nhiều năm trở lại đây, người được giao trọng trách chủ tịch ban giám khảo là một đạo diễn danh tiếng của làng điện ảnh thế giới – đạo diễn người Tây Ban Nha Pedro Almodóvar, một cái tên quen thuộc tại Cannes và từng được trao giải thưởng Đạo diễn xuất sắc nhất tại Liên hoan phim Cannes lần thứ 52 (1999) cho bộ phim All About My Mother. Ngoài Almodóvar, ban giám khảo năm nay còn có tới 4 đạo diễn tên tuổi khác, đó là hai nhà làm phim nữ Maren Ade (đạo diễn của bộ phim gây tiếng vang lớn năm 2016 Toni Erdmann) và Agnès Jaoui, cùng hai đạo diễn từng giành giải thưởng tại Liên hoan phim Cannes là Park Chan-wook (Giải thưởng lớn năm 2004 cho Oldboy) và Paolo Sorrentino (Giải thưởng của ban giám khảo năm 2008 cho Il Divo). Ba tên tuổi lớn khác của ban giám khảo là nhà soạn nhạc Gabriel Yared (người từng giành cả giải Oscar và Grammy cho phần nhạc bộ phim The English Patient) và hai ngôi sao hàng đầu của Hollywood là Jessica Chastain và Will Smith. Nhưng cái tên cuối cùng được công bố trong danh sách ban giám khảo năm nay chắc chắn sẽ khiến nhiều người bất ngờ, đó là nữ diễn viên Trung Quốc Phạm Băng Băng.


Phạm Băng Băng không phải là nữ diễn viên người Hoa đầu tiên được mời tham gia ban giám khảo của liên hoan phim danh giá nhất thế giới vì trước cô, Củng Lợi (1999), Dương Tử Quỳnh (2002), Trương Tử Di (2006), Trương Mạn Ngọc (2007), và Thư Kỳ (2009) đều đã từng đảm nhiệm vai trò này. Nhưng nếu so với Củng Lợi, Dương Tử Quỳnh, hay Trương Tử Di - những ngôi sao tầm cỡ quốc tế, hay Thư Kỳ và Trương Mạn Ngọc - “nàng thơ” của Hầu Hiếu Hiền và Vương Gia Vệ vốn là những nhà làm phim được Cannes hết sức yêu thích, thì sự nghiệp của nữ diễn viên 35 tuổi Phạm Băng Băng quả thực có phần thua kém. Hầu hết các báo lớn của Pháp ra ngày hôm nay khi nhắc tới tên cô đều chỉ có thể đề cập tới hai chi tiết, đó là Phạm Băng Băng từng tham gia bộ phim bom tấn X-Men: Days of Future Past (2014) của đạo diễn Bryan Singer (dù thời lượng xuất hiện của cô không nhiều), và cô khởi đầu sự nghiệp bằng thành công trong loạt phim truyền hình Hoàn châu cách cách (một tác phẩm quen thuộc với khán giả châu Á nhưng không được nhiều người biết tới ở châu Âu hay Bắc Mỹ). Có lẽ vì vậy mà lời khen chung của báo giới Pháp dành cho nữ diễn viên họ Phạm là việc cô … rất xinh đẹp trong những lần xuất hiện trên thảm đỏ của liên hoan phim, một nhận xét có lẽ là hơi xã giao “kiểu Pháp” nếu so sánh với những dòng ca ngợi của những tờ báo này cho tám thành viên còn lại của ban giám khảo.


Công bằng mà nói thì sự nghiệp của Phạm Băng Băng cũng không chỉ toàn bom tấn hoặc phim truyền hình (vốn là hai thể loại hoàn toàn xa lạ với Liên hoan phim Cannes). Cô từng tham gia một số bộ phim đậm chất nghệ thuật gây được tiếng vang nhất định như Bình quả (Lost in Beijing, 2007) và Núi Quan Âm (Buddha Mountain, 2010) cùng của nữ đạo diễn Lý Ngọc, hay gần đây nhất là Tôi không phải là Phan Kim Liên (I Am Not Madame Bovary, 2016) của đạo diễn tên tuổi Phùng Tiểu Cương – vai diễn đem về cho Phạm Băng Băng giải thưởng diễn xuất đầu tiên ở phương Tây tại Liên hoan phim San Sebastián 2016. Nhưng số ít các vai diễn thành công về mặt nghệ thuật như vậy rõ ràng là chưa đủ để Phạm Băng Băng góp mặt cùng những cái tên tiêu biểu của nền nghệ thuật thứ bảy. 

Điều đáng chú ý là tuy nữ diễn viên người Trung Quốc tỏ ra không thực sự phù hợp với thành phần của ban giám khảo Liên hoan phim Cannes kể từ sau Chiến tranh thế giới thứ 2 đến nay, nhưng việc cô được ban tổ chức lựa chọn vào ghế giám khảo lại không vấp phải sự phản đối nào từ báo giới Pháp. Ngoại trừ một số chỉ trích nhỏ về việc ban giám khảo không có thành viên nào là người Ả Rập hoặc châu Phi (vốn là hai cộng đồng có rất nhiều đại diện trong xã hội Pháp), thì các báo Pháp ngày hôm nay nhìn chung đều khen ngợi thành phần ban giám khảo năm nay, bao gồm cả sự hiện diện của Phạm Băng Băng. Đây là phản ứng có thể hiểu được khi mà báo chí Pháp dành phần lớn sự chú ý của họ cho những lựa chọn của ban giám khảo trong những ngày tranh giải tháng 5 tới tại Cannes, bởi phần lớn những rắc rối lớn nhất trong lịch sử liên hoan phim hầu như đều liên quan tới những lựa chọn này – từ việc Sous le soleil de Satan của Maurice Pialat nhận giải Cành cọ vàng năm 1987 trong tiếng la ó của khán giả, cho tới lựa chọn đậm màu chính trị của chủ tịch ban giám khảo năm 2004 Quentin Tarantino trao giải Cành cọ vàng cho bộ phim tài liệu Fahrenheit 9/11 của đạo diễn Michael Moore. Hơn thế nữa thì việc lựa chọn một diễn viên nữ, ít được phương Tây biết tới, đại diện cho một nền điện ảnh lớn của phương Đông như Phạm Băng Băng cũng lại phù hợp với tư tưởng tự do, bình đẳng, bác ái vốn là những giá trị được báo chí Pháp nêu cao trong thời gian gần đây khi mà cuộc bầu cử tổng thống Pháp đang đi đến hồi gay cấn với sự hiện diện của một ứng cử viên cực hữu sở hữu tư tưởng bài ngoại nhưng lại đang có cơ hội chiến thắng (dù không lớn) là Marine Le Pen. Về mặt thương mại, việc lựa chọn một trong những diễn viên đang được yêu thích nhất của Trung Quốc – thị trường điện ảnh có mức độ tăng trưởng hàng đầu thế giới cũng là một tính toán thông minh của ban tổ chức Liên hoan phim Cannes khi giải Cành cọ vàng đang phải đối mặt với sự cạnh tranh đến từ các liên hoan phim trẻ như Sundance hay Toronto. Cuối cùng đối với những người yêu điện ảnh, thì dù ngạc nhiên hay không trước việc Phạm Băng Băng được lựa chọn vào ban giám khảo, hẳn ai cũng hy vọng rằng cô cùng 8 thành viên còn lại sẽ có được những lựa chọn sáng suốt nhất cho giải Cành cọ vàng khi mà Liên hoan phim lần thứ 70 đang có được một bộ sưu tập ứng cử viên vào loại đáng chú ý nhất trong vài năm trở lại đây.

 


=====

Bài đã được biên tập trên Zing.

mardi 28 février 2017

The Salesman (2016)




Trong khoảng một thập kỉ trở lại đây, quốc gia Trung Đông Iran thường được báo chí quốc tế nhắc tới qua những bất ổn và xích mích về mặt tôn giáo, chính trị với các quốc gia láng giềng và với cường quốc bên kia bờ đại dương Hoa Kỳ. Nhưng có lẽ không nhiều người biết rằng Iran là một quốc gia rất trẻ với trên một nửa dân số dưới 35 tuổi, trong đó đa phần là những người có học thức, yêu khoa học, yêu nghệ thuật, và tất nhiên là yêu thích văn hóa của các quốc gia trên thế giới, kể cả của quốc gia “thù địch” Hoa Kỳ. Cặp vợ chồng Emad (Shahab Hosseini) và Rana (Taraneh Alidoosti) là một đại diện tiêu biểu như thế của xã hội Iran hiện đại. Ban ngày Emad là thầy giáo văn học được học sinh yêu quý tại một trường phổ thông, nhưng mỗi khi thành phố lên đèn là anh lại cùng cô vợ xinh đẹp Rana đắm mình trong những vai diễn trên sân khấu kịch nói. Là vợ chồng ngoài đời, Emad và Rana cũng là vợ chồng trên sàn diễn, hai người thủ vai Willy Loman và Linda Loman trong vở kịch Death of a Salesman (Cái chết của người chào hàng) của nhà biên kịch Mỹ Arthur Miller – một trong những vở kịch đáng nhớ nhất của nền sân khấu Hoa Kỳ thế kỷ 20. Bận bịu đến mức chẳng kịp có con cái, cuộc sống của Emad và Rana tưởng chừng cứ trôi đi nhẹ nhàng như thế giữa một đất nước Iran còn khó khăn nhưng luôn giàu sức sống. Nhưng mọi thứ bắt đầu đảo lộn khi khu chung cư của Emad và Rana bỗng dưng rung chuyển giữa đêm khuya buộc hai vợ chồng phải tìm nơi khác trú ngụ. Thật may cho hai vợ chồng là người bạn diễn Babak (Babak Karimi) ngỏ lời cho Emad và Rana đến ở tạm căn hộ gác mái mới bỏ trống của Babak. Rộng rãi, tràn đầy không khí và ánh sáng, căn hộ của Babak khiến Emad và Rana hài lòng từ cái nhìn đầu tiên, cho dù họ phải leo thang bộ lên tầng thượng, vì khu chung cư chẳng có thang máy, trong cái nhìn dè dặt và có vẻ khe khắt từ những người láng giềng. Rắc rối nhỏ cuối cùng của hai vợ chồng là việc người đàn bà thuê căn hộ trước họ ngày này qua tháng khác khất lần việc thu dọn đống đồ đạc của bà ta để Emad và Rana có thể hoàn toàn thoải mái trong nơi ở mới. Nhưng hai vợ chồng chẳng thể ngờ được rằng chính đống đồ đạc cũ kỹ, cũng những mối quan hệ phức tạp của người đàn bà rắc rối kia lại chính là con dao cắt đứt những chuỗi ngày thảnh thơi giàu chất nghệ sĩ của hai người.



The Salesman là tác phẩm mới nhất của đạo diễn Asghar Farhadi – người đem về cho Iran giải Oscar cho phim nói tiếng nước ngoài đầu tiên với A Separation (2011). Nếu như A Separation là cảnh đời của một gia đình trung lưu Iran dù yêu thương nhau hết mực nhưng vẫn trên bờ vực tan vỡ vì những khác biệt về suy nghĩ và cách sống, thì The Salesman là cũng là câu chuyện về một mái nhà hạnh phúc bắt đầu rạn nứt chỉ vì những mâu thuẫn tâm lý nhỏ nhoi tưởng chừng không đáng kể. Không chỉ trùng lặp với vở kịch nổi tiếng của Arthur Miller về cái tên, diễn tiến truyện phim của The Salesman cũng được phản ánh qua chính những trích đoạn của vở “kịch trong phim” Death of a Salesman qua sự thể hiện không ai khác ngoài vợ chồng Emad-Rana và bạn diễn của hai người. Nếu như “Death of a Salesman” động chạm tới những suy nghĩ của con người Mỹ hiện đại – những người phải sống, và tồn tại trong áp lực và ảo ảnh của “giấc mơ Mỹ”, thì The Salesman lại là một tác phẩm xoáy sâu vào những nghịch lý trớ trêu của xã hội Iran đương đại – một xã hội vừa khuyến khích tình yêu nghệ thuật, tình yêu tự do, nhưng cũng lại chứa đựng vô số những định kiến về tôn giáo, về truyền thống có tác động mạnh mẽ tới tâm lý và số phận của mỗi người dân sống trên đất nước Trung Đông này, bất kể xuất thân và hoàn cảnh sống khác nhau của họ. Điều đáng ngạc nhiên là tuy lấy bối cảnh của hai đất nước hết sức khác nhau về mặt con người, lịch sử, văn hóa, thậm chí còn là hai đất nước được coi là “thù địch” của nhau suốt từ thập niên 1970 đến nay, nhưng The SalesmanDeath of a Salesman lại có nhiều điểm tương đồng tới kỳ lạ. Đó là sự giống nhau về lòng tốt giữa người với người, về tình thương yêu vợ chồng vốn là nền tảng của gia đình trong bất cứ xã hội nào. Nhưng đó cũng là sự hiện diện của truyền thống gia trưởng ở cả hai xã hội, của sự hà khắc, và những lời nói dối của các ông chồng chỉ để thỏa mãn mầm mống của sự sĩ diện và lòng ích kỷ bên trong họ. Thành công này của đạo diễn Asghar Farhadi trong việc truyền tải mượt mà, trung thực, và sâu sắc những thông điệp và ý nghĩa từ một vở kịch kinh điển của sân khấu Mỹ vào bối cảnh hết sức đặc trưng của xã hội Iran hiện đại có lẽ sẽ làm nhiều người yêu điện ảnh nhớ tới những bộ phim kinh điển của đạo diễn người Nhật Akira Kurosawa về lịch sử nước Nhật nhưng lại sử dụng cốt truyện là các tác phẩm của kịch tác gia người Anh Shakespeare.



Lấy cảm hứng từ Death of a Salesman và chứa đựng nhiều yếu tố tương tự với vở kịch Mỹ, nhưng The Salesman của Asghar Farhadi còn đem lại cho người xem những góc nhìn rất khác biệt và đặc trưng của đất nước Iran hiện đại. Tương tự như A Separation, ở The Salesman khán giả còn có thể cảm nhận được dòng mâu thuẫn âm ỉ chảy ngầm trong lòng xã hội Iran giữa người giàu và người nghèo, giữa tầng lớp trí thức như vợ chồng Emad-Rana và những người dân lao động, và giữa những con người cũ kỹ hết mực sùng đạo và giới trẻ tự do không muốn bị ràng buộc bởi những định kiến đạo Hồi. Nếu như cách xử lý tình huống ở A Separation dù rất quyết liệt nhưng phần nào đó vẫn còn đậm dư vị nhân văn của tình cảm giữa người và người, thì nhịp phim dồn dập với kịch tính được đẩy lên đến đỉnh điểm ở The Salesman khiến bộ phim vừa có cảm giác như một chuyến tàu lượn siêu tốc đến nghẹt thở về tâm trạng của các nhân vật, vừa là thông điệp mạnh mẽ của Farhadi về sự khủng hoảng niềm tin và sức tàn phá khủng khiếp của định kiến xã hội đối với mỗi con người Iran hiện đại. Ở đây, một lần nữa tài năng của Asghar Farhadi cần được ghi nhận khi hầu hết những chi tiết và nội dung bạo liệt nhất của phim đều được ẩn sau những cảnh quay dang dở hay những đoạn đối thoại bỏ ngỏ, qua đó người xem có thể tự xâu chuỗi những ẩn ý của bộ phim mà không hề có cảm giác họ bị áp đặt phải xem, phải hiểu thông điệp của đạo diễn. 



Góp công lớn vào sức truyền tải mạnh mẽ của The Salesman tất nhiên phải kể tới tài năng của dàn diễn viên trong phim. Không chỉ có bộ đôi thủ vai vợ chồng Emad-Rana là Shahab Hosseini và Taraneh Alidoosti, những diễn viên đã có tiếng tăm ở tầm quốc tế (Shahab Hosseini từng có vai diễn hết sức ấn tượng trong A Separation), mà các diễn viên phụ như Babak Karimi hay Farid Sajjadi Hosseini đều thể hiện một cách xuất sắc các vai diễn có bề ngoài tưởng chừng bình thường không có gì đáng chú ý nhưng lại có diễn biến nội tâm hết sức phức tạp với đủ mọi cung bậc cảm xúc. Gây ấn tượng nhất trong số các diễn viên của phim có lẽ không ai khác ngoài Taraneh Alidoosti, người vừa khiến các phim có sự xuất hiện của cô sáng bừng với vẻ đẹp mong manh hiếm có, nhưng cũng lại chính là người kéo tâm trạng của khán giả trùng xuống bằng ánh mắt sâu thẳm đượm buồn. Được đánh giá là một trong những nữ diễn viên tài năng nhất của Iran, Taraneh Alidoosti đã không phụ sự tin tưởng của đạo diễn Asghar Farhadi khi vai diễn lặng lẽ, không nhiều thoại của cô thực ra lại nói được lên rất nhiều, từ tình yêu, niềm tin tới sự tuyệt vọng, từ niềm vui cho tới thương tổn tận cùng về mặt thể xác và tinh thần, trong năm 2016 có lẽ hiếm có nhân vật nào gây được ấn tượng sâu sắc như vai Rana qua tài thể hiện của Taraneh Alidoosti. 

Trong vài tháng trở lại đây The Salesman đột nhiên gây được sự chú ý từ báo giới, không chỉ vì đây là một bộ phim của Iran – đất nước từng bị tổng thống Mỹ xếp vào “Trục ma quỷ” cách đây không lâu, mà còn vì việc đội ngũ làm phim, bao gồm cả đạo diễn Asghar Farhadi và nữ diễn viên Taraneh Alidoosti quyết định không tới Hollywood dự lễ trao giải Oscar (trong đó The Salesman được đề cử ở hạng mục Phim nói tiếng nước ngoài xuất sắc nhất) để phản đối lệnh cấm người nhập cư từ 7 quốc gia Hồi giáo, bao gồm cả Iran, của tổng thống Mỹ Donald Trump. Việc The Salesman vượt qua ứng cử viên hàng đầu của hạng mục này là bộ phim Đức Toni Erdmann để giành tượng vàng Oscar lại càng khiến nhiều người cho rằng tác phẩm này đã phần nào được Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Điện ảnh Hoa Kỳ ưu ái vì bối cảnh chính trị xoay quanh bộ phim. Những người đưa ra nhận xét như vậy hoàn toàn có cơ sở bởi tiếng nói chủ đạo ở Hollywood là tiếng nói thiên tả ủng hộ dân chủ, và hiện rất nhiều thành viên của Viện Hàn lâm cũng đang tham gia nhiệt tình vào việc chỉ trích những chính sách gây tranh cãi của Donald Trump, bao gồm cả chính sách cấm người nhập cư. Tuy nhiên, việc chỉ dựa vào bối cảnh chính trị để đánh giá chất lượng của The Salesman là một đánh giá hết sức sai lầm. Bởi The Salesman hoàn toàn không phải một bộ phim về đề tài chính trị, hay được làm ra bởi những toan tính chính trị. Bộ phim động chạm tới những suy nghĩ, tâm tư, và xung đột hiện diện ở bất cứ xã hội, bất cứ nền văn hóa nào một khi chủ nghĩa gia trưởng, sự mất lòng tin vào các thể chế xã hội vẫn còn hoành hành. Hơn thế nữa, The Salesman còn là thông điệp hết sức ý nhị về sợi dây liên hệ vô hình về mặt văn hóa giữa hai quốc gia “thù địch”, khi mà những diễn viên Iran trong khuôn khổ đạo đức của Hồi giáo vẫn thỏa sức nhập tâm vào những nhân vật Mỹ được dựng nên từ ngòi bút của một tác giả Mỹ gốc Do Thái, khi mà hai vợ chồng trẻ Emad và Rana cũng thích mỳ ống, thích pizza chẳng khác bất cứ gia đình người Mỹ nào, và khi mà một cậu bé đáng yêu người Iran thốt lên rằng nhân vật hoạt hình cậu yêu thích nhất chính là SpongeBob SquarePants – một sản phẩm “Made in America”. Suy nghĩ bảo thủ, chịu ảnh hưởng của định kiến xã hội, đã khiến Emad và Rana ngày một xa nhau. Những toan tính ích kỷ của các chính trị gia – những người chẳng quan tâm gì hơn ngoài những lá phiếu của cử tri, đã biến hai đất nước gần gũi về mặt suy nghĩ trở thành hai quốc gia thù địch. Là một tác phẩm vừa khắc họa được những số phận riêng, lại vừa đề cập tới được những câu hỏi mang tính phổ quát như vậy, The Salesman hoàn toàn xứng đáng với những danh hiệu mà bộ phim đã giành được.

=====

Bài đã biên tập trên Zing.